Linux ค้นหาข้อความด้วย grep



find หา “ไฟล์” grep หา “ข้อความข้างในไฟล์” สองตัวนี้คือคู่หูที่คุณจะใช้ทุกวัน — ไล่หา error ใน log, หาว่าตั้งค่าไหนอยู่ไฟล์ไหน, กรองผลลัพธ์ของคำสั่งอื่น

grep พื้นฐาน

grep "คำที่หา" ไฟล์
grep "error" /var/log/syslog              # บรรทัดที่มีคำว่า error
grep "listen" /etc/nginx/nginx.conf       # หา config บรรทัด listen
grep "somchai" /etc/passwd                 # หา user somchai

grep พิมพ์ ทั้งบรรทัด ที่มีคำที่ค้นเจอออกมา

ตัวเลือกที่ใช้จริง

ตัวเลือกทำอะไร
-iไม่สนตัวพิมพ์เล็ก/ใหญ่ (Error, ERROR, error)
-nแสดงเลขบรรทัด
-rค้นทุกไฟล์ในโฟลเดอร์ (recursive)
-vกลับด้าน — แสดงบรรทัดที่ ไม่ มีคำนั้น
-cนับจำนวนบรรทัดที่ match (ไม่แสดงเนื้อ)
-lแสดงแค่ ชื่อไฟล์ ที่มี match
-Lแสดงชื่อไฟล์ที่ ไม่ มี match
-wmatch ทั้งคำ (grep -w cat ไม่จับ category)
-oแสดงเฉพาะส่วนที่ match ไม่ใช่ทั้งบรรทัด
-A nแสดง n บรรทัดหลัง match (After)
-B nแสดง n บรรทัดก่อน match (Before)
-C nแสดง n บรรทัดรอบ ๆ (Context)
--color=autoไฮไลต์คำที่เจอ (Ubuntu เปิดให้อยู่แล้ว)
grep -in "warning" app.log                       # ไม่สนพิมพ์ + เลขบรรทัด
grep -rn "API_KEY" .                              # หา API_KEY ทุกไฟล์ในโปรเจกต์ (เช็กความลับหลุด!)
grep -c "404" access.log                          # นับว่ามี 404 กี่ครั้ง
grep -v "^#" /etc/ssh/sshd_config | grep -v "^$"  # config ที่ใช้จริง (ตัด comment + บรรทัดว่าง)
grep -B2 -A5 "Traceback" error.log                # ดู stack trace เต็ม ๆ

ค้นทั้งโฟลเดอร์: -r

grep -rn "TODO" ~/projects/web
/home/somchai/projects/web/src/app.js:42:  // TODO: handle timeout
/home/somchai/projects/web/src/api.js:15:  // TODO: retry logic

เพิ่มความแม่น

grep -rn --include="*.py" "import requests" .      # เฉพาะไฟล์ .py
grep -rn --exclude-dir={node_modules,.git} "apiKey" .   # ข้ามโฟลเดอร์ที่ไม่สน

grep กับ pipe — ใช้บ่อยที่สุด

กรองผลลัพธ์ของคำสั่งอื่น (บทที่ 15 เรื่อง pipe เต็ม ๆ)

ps aux | grep nginx                    # หา process ของ nginx
ls -l /etc | grep "^d"                  # เอาเฉพาะโฟลเดอร์
history | grep ssh                       # คำสั่ง ssh ที่เคยพิมพ์
dpkg -l | grep -i python                # แพ็กเกจที่ชื่อมี python
systemctl list-units | grep running     # service ที่กำลังทำงาน
ip a | grep inet                         # เอาเฉพาะบรรทัด IP

เทคนิค: grep ตัวเองโผล่มาด้วย

ps aux | grep nginx

จะเห็นบรรทัด grep nginx ปนมาด้วย (เพราะตอน grep รัน มันก็เป็น process ที่มีคำว่า nginx) แก้ด้วย

ps aux | grep "[n]ginx"        # trick: [n] ทำให้ pattern ไม่ match ตัวเอง
pgrep -a nginx                 # หรือใช้ pgrep แทน (บทที่ 24)

regular expression เบื้องต้น

grep ค้นด้วย regex (นิพจน์ค้นหารูปแบบ) ได้ ไม่ใช่แค่คำตรง ๆ

สัญลักษณ์หมายถึงตัวอย่าง
^ต้นบรรทัด^error = บรรทัดที่ขึ้นต้นด้วย error
$ท้ายบรรทัด;$ = บรรทัดที่ลงท้ายด้วย ;
.ตัวอักษรใดก็ได้ 1 ตัวf.o = foo, fao, f9o
*ตัวก่อนหน้า ซ้ำ 0 ครั้งขึ้นไปab*c = ac, abc, abbc
[abc]ตัวใดตัวหนึ่ง[Ee]rror
[0-9]ช่วง[0-9][0-9] = เลข 2 หลัก
[^abc]ไม่ใช่ตัวพวกนี้[^0-9] = ไม่ใช่ตัวเลข
grep "^root" /etc/passwd                # บรรทัดขึ้นต้นด้วย root
grep "\.log$" filelist.txt              # ลงท้ายด้วย .log (\ = ปลด . ให้เป็นจุดจริง)
grep "^$" file.txt                       # บรรทัดว่าง
grep -c "^$" file.txt                    # นับบรรทัดว่าง

-E สำหรับ regex ขยาย (แนะนำ)

regex พื้นฐานของ grep ต้อง escape + ? ( ) { } | ด้วย \ ซึ่งน่ารำคาญ ใส่ -E (extended) แล้วใช้ได้เลย

grep -E "error|warning|fatal" app.log        # จับคำใดคำหนึ่ง (| = OR)
grep -E "^(GET|POST) " access.log            # ขึ้นต้นด้วย GET หรือ POST
grep -E "[0-9]{3}-[0-9]{4}" contacts.txt     # รูปแบบเบอร์โทร xxx-xxxx
grep -E "colou?r" text.txt                    # color หรือ colour (? = มีหรือไม่มีก็ได้)

-F สำหรับค้นตรงตัว (ไม่ใช่ regex)

ถ้าคำที่ค้นมีอักขระพิเศษ (., *, [) และอยากหาตรงตัว

grep -F "192.168.1.1" access.log        # หา IP ตรงตัว (ไม่ตีความ . เป็น regex)
grep -F "price[0]" code.js

ตัวอย่างจริง: ไล่ปัญหาจาก log

# ดูว่ามี error อะไรบ้างในชั่วโมงที่ผ่านมา
grep -i error /var/log/syslog | tail -20

# นับ error แต่ละแบบ เรียงจากมากไปน้อย
grep -i error app.log | sort | uniq -c | sort -rn | head

# หา IP ที่ยิง 404 บ่อยที่สุด
grep " 404 " access.log | awk '{print $1}' | sort | uniq -c | sort -rn | head

# ดู context รอบ ๆ ตอนที่ service crash
grep -B5 -A10 "Segmentation fault" app.log

# หา config ที่ยัง active (ไม่ถูก comment)
grep -vE "^\s*#|^\s*$" /etc/nginx/nginx.conf

ripgrep (rg) — เร็วกว่ามาก

rg เร็วกว่า grep -r หลายเท่า และข้าม .gitignore / โฟลเดอร์ .git ให้อัตโนมัติ

sudo apt install ripgrep
rg "TODO"                        # ค้นทั้งโปรเจกต์ (ข้าม node_modules ให้เอง)
rg -i "apikey" --type py         # เฉพาะไฟล์ Python
rg -l "deprecated"               # แค่ชื่อไฟล์

syntax คล้าย grep มาก ถ้าทำงานกับโค้ดเยอะ ติดตั้งไว้คุ้ม (บทที่ 37)

เรื่องที่คนมักพลาด

  • grep คำ โดยไม่ระบุไฟล์ — grep จะรอรับข้อความจาก keyboard (stdin) เหมือนค้าง กด Ctrl+C ออก แล้วใส่ชื่อไฟล์หรือต่อจาก pipe
  • ps aux | grep x เห็นบรรทัด grep เอง — ใช้ grep "[x]..." หรือ pgrep
  • regex กับ glob สับสนกัน — ใน grep * = “ตัวก่อนหน้าซ้ำ”, ไม่ใช่ “อะไรก็ได้” แบบ wildcard ของ shell; “อะไรก็ได้” ใน regex คือ .*
  • ลืม -E แล้ว | ไม่ทำงาน — grep "a|b" หาข้อความ a|b ตรงตัว; ต้อง grep -E "a|b" หรือ grep "a\|b"
  • grep -r ในโฟลเดอร์ที่มี node_modules — ช้าและผลลัพธ์รก ใช้ --exclude-dir หรือ rg
  • ค้น IP หรือ path ด้วย grep ธรรมดาแล้วได้ผลเกิน — . ใน 192.168.1.1 ตีความเป็น “ตัวอักษรใดก็ได้” ใช้ grep -F
  • grep -v แล้วได้บรรทัดว่างเยอะ — ต่ออีกทอด | grep -v "^$" เพื่อตัดบรรทัดว่าง

สรุป

  • grep "คำ" ไฟล์ พิมพ์บรรทัดที่มีคำนั้น
  • ตัวเลือกหลัก: -i (ไม่สนพิมพ์), -n (เลขบรรทัด), -r (ทั้งโฟลเดอร์), -v (กลับด้าน), -c (นับ), -l (ชื่อไฟล์)
  • context: -A n (หลัง), -B n (ก่อน), -C n (รอบ ๆ) — ดู stack trace / log รอบจุดพัง
  • ต่อ pipe: ps aux | grep, history | grep, dpkg -l | grep — ใช้บ่อยที่สุด
  • regex: ^ ต้นบรรทัด, $ ท้าย, . ตัวใดก็ได้, [...] กลุ่ม; ใส่ -E เพื่อใช้ | + ? {} ได้เลย
  • -F ค้นตรงตัว(IP/path), -w ทั้งคำ, --exclude-dir ข้ามโฟลเดอร์
  • rg (ripgrep) เร็วกว่า grep -r มาก และข้าม .gitignore ให้

บทถัดไปเป็นแนวคิดที่ทำให้เครื่องมือเล็ก ๆ ของ Linux ทรงพลัง — ท่อ (pipe) และการเปลี่ยนทิศทาง input/output