Linux เดินสำรวจไฟล์และโฟลเดอร์
ls (list) เป็นคำสั่งที่คุณจะพิมพ์บ่อยที่สุดในชีวิต Linux มันดูเรียบง่าย แต่ผลลัพธ์แบบละเอียด (ls -l) อัดข้อมูลไว้เยอะมาก บทนี้จะทำให้คุณอ่านมันออกทุกตัวอักษร
ls เปล่า ๆ กับตัวเลือกที่ใช้บ่อย
ls # รายชื่อไฟล์ในโฟลเดอร์ปัจจุบัน (ไม่รวมไฟล์ซ่อน)Desktop Documents Downloads projects notes.txt| ตัวเลือก | ทำอะไร |
|---|---|
-l | แบบยาว — 1 ไฟล์ต่อบรรทัด พร้อมสิทธิ์ เจ้าของ ขนาด วันที่ |
-a | รวมไฟล์ซ่อน (ที่ขึ้นต้นด้วย .) |
-h | แสดงขนาดแบบอ่านง่าย (K, M, G) — ใช้คู่กับ -l |
-t | เรียงตามเวลาแก้ไข ใหม่สุดขึ้นก่อน |
-r | กลับลำดับการเรียง |
-R | ไล่ลงไปในโฟลเดอร์ย่อยทุกชั้น (recursive) |
-d | แสดงตัวโฟลเดอร์เอง ไม่ใช่ข้างใน |
-S | เรียงตามขนาด ใหญ่สุดขึ้นก่อน |
-1 | 1 ชื่อต่อบรรทัด (เลขหนึ่ง) |
รวมกันได้ ที่ใช้บ่อยสุดคือ
ls -lh # แบบยาว + ขนาดอ่านง่าย
ls -la # แบบยาว + เห็นไฟล์ซ่อน
ls -lt # แบบยาว เรียงตามเวลา (ดูว่าไฟล์ไหนเพิ่งแก้)
ls -ltr # เหมือนบน แต่ใหม่สุดอยู่ล่าง (เห็นชัดบนจอเล็ก)ไฟล์ซ่อนคืออะไร
ไฟล์ที่ ชื่อขึ้นต้นด้วยจุด (.bashrc, .ssh, .git) ถือเป็นไฟล์ซ่อน ls ปกติจะไม่แสดง ต้องใช้ -a
cd ~
ls -a. .. .bashrc .cache .config .profile .ssh Documents projects.และ..คือ “โฟลเดอร์นี้” และ “โฟลเดอร์แม่” ที่เจอในบทที่ 4 — มันเป็นรายการจริงในทุกโฟลเดอร์- ไฟล์ตั้งค่าส่วนตัวเกือบทั้งหมดเป็นไฟล์ซ่อน เพื่อไม่ให้เกะกะตอน
lsปกติ
อยากเห็นไฟล์ซ่อนแต่ไม่เอา . กับ .. ใช้ -A (A ใหญ่)
ls -A ~อ่านผลลัพธ์ ls -l ทีละคอลัมน์
นี่คือหัวใจของบท
ls -lh ~/projectstotal 16K
drwxr-xr-x 2 somchai somchai 4.0K Sep 7 14:20 web
-rw-r--r-- 1 somchai somchai 220 Sep 5 09:11 README.md
-rwxr-xr-x 1 somchai somchai 1.2K Sep 6 18:45 deploy.sh
lrwxrwxrwx 1 somchai somchai 18 Sep 7 10:00 current -> /var/www/site-v2บรรทัด total 16K = ผลรวมพื้นที่ดิสก์ที่บล็อกของไฟล์ในโฟลเดอร์นี้ใช้ (ไม่ค่อยได้ใช้ ข้ามได้)
แยกบรรทัด -rwxr-xr-x 1 somchai somchai 1.2K Sep 6 18:45 deploy.sh
- rwx r-x r-x 1 somchai somchai 1.2K Sep 6 18:45 deploy.sh
│ └─┬─┘└┬┘└┬┘ │ │ │ │ │ │
│ │ │ │ │ │ │ │ │ └ ชื่อไฟล์
│ │ │ │ │ │ │ │ └ วันเวลาที่แก้ไขล่าสุด
│ │ │ │ │ │ │ └ ขนาด (1.2 กิโลไบต์ เพราะใส่ -h)
│ │ │ │ │ │ └ กลุ่มที่เป็นเจ้าของ
│ │ │ │ │ └ ผู้ใช้ที่เป็นเจ้าของ
│ │ │ │ └ จำนวน hard link ที่ชี้มาที่ไฟล์นี้ (บทที่ 12)
│ │ │ └ สิทธิ์ของ "อื่น ๆ" (others)
│ │ └ สิทธิ์ของ "กลุ่ม" (group)
│ └ สิทธิ์ของ "เจ้าของ" (user/owner)
└ ประเภท: - = ไฟล์ธรรมดา, d = โฟลเดอร์, l = symbolic linkคอลัมน์แรก: ประเภท + สิทธิ์ (10 ตัวอักษร)
- ตัวที่ 1 = ประเภท:
-ไฟล์ธรรมดา,dโฟลเดอร์ (directory),lลิงก์ (link),c/bอุปกรณ์,ssocket,ppipe - ตัวที่ 2–4 = สิทธิ์เจ้าของ:
rwx= อ่าน(r) เขียน(w) รัน(x) ได้ครบ - ตัวที่ 5–7 = สิทธิ์กลุ่ม:
r-x= อ่านและรันได้ เขียนไม่ได้ - ตัวที่ 8–10 = สิทธิ์คนอื่น:
r-x
รายละเอียดสิทธิ์ทั้งหมดอยู่ในบทที่ 9 ตอนนี้แค่รู้ว่าอ่านตรงไหน
บรรทัดที่ลงท้ายด้วย ->
lrwxrwxrwx 1 somchai somchai 18 Sep 7 10:00 current -> /var/www/site-v2current เป็น symbolic link (ดูจาก l ตัวแรก) ที่ชี้ไปยัง /var/www/site-v2 เหมือน shortcut บน Windows (บทที่ 12 ลงลึก)
ดูข้อมูลไฟล์แบบละเอียดสุด: stat
ls -l ให้ภาพรวม stat ให้ทุกอย่าง
stat deploy.sh File: deploy.sh
Size: 1234 Blocks: 8 IO Block: 4096 regular file
Device: 8,2 Inode: 265193 Links: 1
Access: (0755/-rwxr-xr-x) Uid: (1000/somchai) Gid: (1000/somchai)
Access: 2026-09-07 15:02:11.000000000 +0700
Modify: 2026-09-06 18:45:03.000000000 +0700
Change: 2026-09-06 18:45:03.000000000 +0700- Access = เปิดอ่านล่าสุดเมื่อไร
- Modify = แก้ “เนื้อไฟล์” ล่าสุดเมื่อไร (อันที่
ls -lแสดง) - Change = แก้ “ข้อมูลไฟล์” (สิทธิ์/ชื่อ/เจ้าของ) ล่าสุดเมื่อไร
- Inode = เลขประจำตัวไฟล์ในระบบไฟล์ (บทที่ 12)
tree — เห็นโครงสร้างเป็นต้นไม้
sudo apt install tree
tree -L 2 ~/projects # -L 2 = ลึกแค่ 2 ชั้น/home/somchai/projects
├── web
│ ├── index.html
│ └── style.css
├── README.md
└── deploy.sh
2 directories, 4 filestree -a รวมไฟล์ซ่อน, tree -d เอาแต่โฟลเดอร์
จัดสีให้แยกประเภทง่าย
Ubuntu ตั้งค่า ls ให้ลงสีมาให้แล้ว (โฟลเดอร์สีน้ำเงิน, ไฟล์รันได้สีเขียว, ลิงก์สีฟ้า) ถ้าไม่ขึ้นสี ลองเพิ่มบรรทัดนี้ใน ~/.bashrc (บทที่ 19)
alias ls='ls --color=auto'เรื่องที่คนมักพลาด
lsไม่เห็นไฟล์ที่มั่นใจว่ามี — ไฟล์นั้นอาจเป็นไฟล์ซ่อน (.env,.git) ใช้ls -a- อ่านคอลัมน์ผิดตำแหน่ง — เจ้าของ (user) มาก่อน กลุ่ม (group) เสมอ
somchai somchai= ผู้ใช้ชื่อ somchai กลุ่มชื่อ somchai (Ubuntu สร้างกลุ่มชื่อเดียวกับผู้ใช้ให้อัตโนมัติ) - ลืม
-hแล้วเห็นขนาดเป็นเลขยาว ๆ —1258291อ่านยาก,1.2Mอ่านง่าย ใส่-hคู่กับ-lติดเป็นนิสัย ls -l โฟลเดอร์แล้วได้ข้างในโฟลเดอร์ ไม่ใช่ตัวโฟลเดอร์ — ถ้าอยากเห็นบรรทัดของตัวโฟลเดอร์เอง ใช้ls -ld โฟลเดอร์ls -R /เพื่อหาไฟล์ — มันจะพ่นทั้งระบบออกมาเป็นหมื่นบรรทัด ใช้find(บทที่ 13) แทน- สับสน Modify กับ Change ใน
stat— Modify = แก้เนื้อไฟล์, Change = แก้ metadata (สิทธิ์/ชื่อ) การchmodทำให้ Change เปลี่ยนแต่ Modify ไม่เปลี่ยน
สรุป
lsตัวเลือกที่ใช้จริง:-l(ยาว),-a(เห็นไฟล์ซ่อน),-h(ขนาดอ่านง่าย),-t(เรียงเวลา),-R(ลงโฟลเดอร์ย่อย)- คำสั่งที่ใช้บ่อย:
ls -lh,ls -la,ls -ltr - ไฟล์ซ่อน = ชื่อขึ้นต้นด้วย
.— เห็นได้ด้วย-aหรือ-A(ไม่เอา...) - อ่าน
ls -l:[ประเภท][สิทธิ์ 9 ตัว] [links] [เจ้าของ] [กลุ่ม] [ขนาด] [วันที่แก้] [ชื่อ] - ตัวแรก:
-ไฟล์,dโฟลเดอร์,lลิงก์ (บรรทัดlจะมี-> ปลายทาง) stat ไฟล์ให้ข้อมูลละเอียดสุด,tree -L 2เห็นโครงสร้างเป็นต้นไม้
บทถัดไปเราจะลงมือจัดการไฟล์จริง — สร้าง คัดลอก ย้าย เปลี่ยนชื่อ และลบ พร้อมคำเตือนเรื่อง rm ที่ไม่มีถังขยะ