Linux ดูและอ่านเนื้อไฟล์
บนเดสก์ท็อปคุณดับเบิลคลิกเปิดไฟล์ บนเทอร์มินัลมีเครื่องมือหลายตัวสำหรับ “ดู” ไฟล์ แต่ละตัวเหมาะกับสถานการณ์ต่างกัน เลือกผิดจะเจอจอที่พ่นข้อความไม่หยุดหรือค้างอยู่ในโปรแกรมที่ออกไม่เป็น
เลือกเครื่องมือให้ถูกงาน
| อยากทำ | ใช้ |
|---|---|
| ดูไฟล์สั้น ๆ (ไม่กี่บรรทัด) | cat |
| อ่านไฟล์ยาว เลื่อนขึ้นลง ค้นหา | less |
| ดูแค่บรรทัดแรก ๆ | head |
| ดูแค่บรรทัดท้าย ๆ | tail |
| ดู log ที่กำลังเขียนเพิ่มแบบเรียลไทม์ | tail -f |
| นับบรรทัด/คำ/ตัวอักษร | wc |
| เดาว่าไฟล์เป็นชนิดอะไร | file |
cat — พ่นเนื้อไฟล์ออกจอ
cat /etc/hostnameweb01cat (concatenate) พิมพ์เนื้อไฟล์ทั้งหมดออกมารวดเดียว เหมาะกับไฟล์สั้น ถ้าไฟล์ยาว 5000 บรรทัด มันจะไหลผ่านจอหมดจนเลื่อนกลับไปดูต้นไม่ทัน (ให้ใช้ less แทน)
ดูหลายไฟล์ต่อกัน
cat header.txt body.txt footer.txtตัวเลือกที่มีประโยชน์
cat -n script.sh # แสดงเลขบรรทัด
cat -A config.txt # แสดงอักขระที่มองไม่เห็น ($ = ท้ายบรรทัด, ^I = tab)cat -A มีประโยชน์มากตอนไล่บั๊กไฟล์ตั้งค่าที่ “หน้าตาถูกแต่ไม่ทำงาน” — มักเป็นเพราะมี tab ปนช่องว่าง หรือมี \r จาก Windows (^M$)
tac (cat กลับหลัง) พิมพ์ไฟล์จากบรรทัดสุดท้ายขึ้นมา
less — อ่านไฟล์ยาวอย่างสบาย
less /var/log/syslogเปิดไฟล์ในโหมดดูอย่างเดียว เลื่อนได้อิสระ ไม่โหลดทั้งไฟล์เข้าแรม (เปิดไฟล์ 10GB ได้สบาย)
คีย์ที่ต้องรู้
| คีย์ | ทำอะไร |
|---|---|
Space / f | หน้าถัดไป |
b | หน้าก่อนหน้า |
↓ / ↑ | ทีละบรรทัด |
g / G | ไปต้นไฟล์ / ท้ายไฟล์ |
/คำ | ค้นหาไปข้างหน้า แล้ว Enter |
?คำ | ค้นหาย้อนหลัง |
n / N | ผลค้นหาถัดไป / ก่อนหน้า |
-N | เปิด/ปิดเลขบรรทัด (พิมพ์ตอนอยู่ในโปรแกรม) |
F | ตามการเขียนไฟล์แบบสด (เหมือน tail -f กด Ctrl+C เพื่อหยุดตาม) |
q | ออก |
man ที่เจอในบทที่ 3 จริง ๆ ก็เปิดด้วย less — คีย์เหมือนกันหมด
ผลลัพธ์ของคำสั่งอื่นก็ส่งเข้า
lessได้ผ่าน pipe (บทที่ 15):ls -la /etc | less
head และ tail — ดูหัวและท้าย
head file.log # 10 บรรทัดแรก (ค่าเริ่มต้น)
head -n 20 file.log # 20 บรรทัดแรก
head -n 5 *.txt # 5 บรรทัดแรกของทุกไฟล์ .txt (มีหัวข้อคั่น)
tail file.log # 10 บรรทัดสุดท้าย
tail -n 50 file.log # 50 บรรทัดสุดท้าย
tail -n +100 file.log # ตั้งแต่บรรทัดที่ 100 จนจบ (สังเกตเครื่องหมาย +)tail ใช้บ่อยกับ log เพราะบรรทัดล่าสุด = เหตุการณ์ล่าสุด
tail -f — ดู log สด
นี่คือคำสั่งที่คุณจะใช้ทุกครั้งที่ debug service
tail -f /var/log/nginx/access.log-f (follow) = เปิดค้างไว้ พอมีบรรทัดใหม่ถูกเขียนลงไฟล์ มันจะโผล่ขึ้นจอทันที กด Ctrl+C เพื่อหยุด
tail -f -n 100 app.log # แสดง 100 บรรทัดล่าสุดก่อน แล้วตามต่อ
tail -F app.log # -F ตัวใหญ่ = ตามต่อแม้ไฟล์ถูกลบแล้วสร้างใหม่ (logrotate)
tail -f app.log | grep ERROR # ตามเฉพาะบรรทัดที่มีคำว่า ERRORดูหลายไฟล์พร้อมกัน
tail -f /var/log/nginx/{access,error}.logจะมีหัวข้อ ==> ... <== คั่นบอกว่าบรรทัดมาจากไฟล์ไหน
wc — นับ
wc file.txt 128 940 6512 file.txtจากซ้าย: บรรทัด 128, คำ 940, ตัวอักษร (ไบต์) 6512
wc -l file.txt # เอาแค่จำนวนบรรทัด
wc -l *.py # นับบรรทัดของทุกไฟล์ .py + ผลรวม
ls /usr/bin | wc -l # นับว่ามีโปรแกรมกี่ตัวใน /usr/binwc -l ต่อท้าย pipe คือวิธีนับผลลัพธ์ที่ใช้บ่อยมาก
file — ไฟล์นี้คืออะไร
นามสกุลไฟล์บน Linux เป็นแค่ธรรมเนียม ไม่ได้บังคับ file ดูจากเนื้อข้างในจริง ๆ
file report.pdf mystery photoreport.pdf: PDF document, version 1.7
mystery: Bourne-Again shell script, ASCII text executable
photo: JPEG image data, 1920x1080มีประโยชน์เวลาเจอไฟล์ไม่มีนามสกุล หรือไฟล์ที่ดาวน์โหลดมาแล้วนามสกุลผิด
nl — ใส่เลขบรรทัด
nl script.sh # เหมือน cat -n แต่ไม่นับบรรทัดว่างเรื่องที่คนมักพลาด
catไฟล์ใหญ่หรือไฟล์ binary — จอจะพ่นข้อความรัว ๆ หรืออักขระประหลาดจนเทอร์มินัลเพี้ยน (พิมพ์resetแล้ว Enter เพื่อกู้จอ) ใช้lessหรือfileเช็กก่อน- ค้างอยู่ใน
less/manแล้วออกไม่เป็น — กดq cat file | grep x— เขียนได้แต่เปลือง 1 process โดยไม่จำเป็นgrepอ่านไฟล์เองได้:grep x file(เรียกว่า “useless use of cat”)tail -fแล้ว log ไม่ขึ้นทั้งที่ service ทำงาน — service อาจเขียน log ผ่าน systemd journal ไม่ใช่ไฟล์ ใช้journalctl -u ชื่อ -fแทน (บทที่ 25, 30)- สับสน
head -n 100กับtail -n +100—head -n 100= 100 บรรทัดแรก;tail -n +100= ตั้งแต่บรรทัด 100 เป็นต้นไป (มีเครื่องหมาย+) - เชื่อนามสกุลไฟล์ —
data.txtอาจเป็นไฟล์ zip จริง ๆfile data.txtบอกความจริง
สรุป
cat ไฟล์— พ่นทั้งไฟล์ เหมาะไฟล์สั้น;cat -nใส่เลขบรรทัด,cat -Aเห็นอักขระซ่อนless ไฟล์— อ่านไฟล์ยาว:Space/bเลื่อน,/คำค้นหา,g/Gต้น/ท้าย,qออกhead -n N/tail -n N— ดู N บรรทัดแรก / ท้ายtail -f ไฟล์— ตาม log สด (Ctrl+Cหยุด);-Fทนต่อ logrotate; ต่อ| grepกรองได้wc -lนับบรรทัด (ใช้บ่อยหลัง pipe),file ไฟล์บอกชนิดไฟล์จริงจากเนื้อข้างใน- เจอไฟล์ binary เผลอ
catจนจอเพี้ยน — พิมพ์reset
บทถัดไปเราจะเริ่มเฟส 2 — แก้ไขเนื้อไฟล์ด้วย editor ตัวง่ายที่สุดอย่าง nano