Bash เรียกโปรแกรมภายนอกอย่างปลอดภัย
สคริปต์คือการต่อโปรแกรมเข้าด้วยกัน — curl, jq, docker, git, tar ถ้าโปรแกรมพวกนี้ไม่มี หรือล้มเหลว หรือค้าง สคริปต์ต้องรับมือได้ ไม่ใช่พังแบบงง ๆ
เช็กว่ามีคำสั่งก่อนใช้
command -v jq >/dev/null 2>&1 || die "ต้องติดตั้ง jq (sudo apt install jq)"
# เช็กหลายตัวรวด
require() {
local missing=()
local cmd
for cmd in "$@"; do
command -v "$cmd" >/dev/null 2>&1 || missing+=("$cmd")
done
if (( ${#missing[@]} > 0 )); then
die "ขาดคำสั่งที่จำเป็น: ${missing[*]}"
fi
}
require curl jq tar gzip gitใช้ command -v ไม่ใช่ which — command -v เป็น builtin, พกพาได้, และ exit status เชื่อถือได้ which เป็นโปรแกรมภายนอกที่พฤติกรรมต่างกันในแต่ละระบบ
เช็กเวอร์ชันขั้นต่ำ
check_bash_version() {
if (( BASH_VERSINFO[0] < 4 )); then
die "ต้องใช้ bash 4.0+ (ปัจจุบัน $BASH_VERSION)"
fi
}
git_version=$(git --version | grep -oE '[0-9]+\.[0-9]+' | head -1)
# เทียบด้วย sort -V
if [[ "$(printf '%s\n2.23' "$git_version" | sort -V | head -1)" != "2.23" ]]; then
warn "git เก่ากว่า 2.23 — บาง feature อาจไม่ทำงาน"
ficurl ในสคริปต์ — flag ที่ต้องมี
curl -fsS "$url" # ขั้นต่ำสำหรับสคริปต์
curl -fsSL "$url" -o "$output" # + ตาม redirect + เขียนไฟล์
curl -fsS --retry 3 --retry-delay 2 --max-time 30 "$url"| flag | ทำไม |
|---|---|
-f | fail — คืน exit ≠ 0 เมื่อ HTTP 4xx/5xx (ไม่งั้น curl คืน 0 + เขียนหน้า error) |
-s | silent — ไม่แสดง progress bar |
-S | show error — แต่ยังแสดงข้อความ error (คู่กับ -s) |
-L | ตาม redirect (3xx) |
-o file | เขียนไฟล์ (แทน stdout) |
--retry N | ลองใหม่ N ครั้งเมื่อ transient error |
--max-time N | timeout ทั้ง request (วินาที) |
--connect-timeout N | timeout เฉพาะการเชื่อมต่อ |
-f สำคัญมาก — โดยไม่มีมัน curl https://x.com/404 คืน exit 0 และเขียนหน้า “404 Not Found” ลงไฟล์ สคริปต์ทำต่อราวกับสำเร็จ
if ! curl -fsSL --max-time 30 "$api_url" -o "$tmp"; then
die "เรียก API ล้มเหลว: $api_url"
fi
# ตรวจ HTTP status แยก
http_code=$(curl -sS -o "$tmp" -w '%{http_code}' "$url")
case $http_code in
200) : ;;
404) die "ไม่พบ resource (404)" ;;
5??) die "เซิร์ฟเวอร์ error ($http_code)" ;;
*) die "HTTP $http_code" ;;
esacjq — จัดการ JSON
# ดึงค่า
token=$(curl -fsS "$auth_url" | jq -r '.access_token') # -r = raw (ไม่มี quote)
count=$(jq '.items | length' data.json)
jq -r '.users[] | .email' users.json # ทีละบรรทัด
# เช็กว่า key มีไหม
if jq -e '.error' response.json >/dev/null; then # -e = exit 1 ถ้า null/false
die "API คืน error: $(jq -r '.error.message' response.json)"
fi
# แปลง / กรอง
jq '[.[] | select(.active == true)]' items.json
jq -r '.[] | "\(.name)\t\(.value)"' data.json | column -t
# สร้าง JSON จากตัวแปร bash (--arg ปลอดภัยกว่า string interpolation)
jq -n --arg name "$name" --arg env "$env" --argjson port "$port" \
'{name: $name, environment: $env, port: $port}'--arg / --argjson — อย่าสร้าง JSON ด้วยการต่อสตริงเอง ค่าที่มี " หรือ \ จะทำ JSON พัง
อ่านทีละ item ให้ถูก (jq output เป็น stream)
jq -c '.[]' items.json | while IFS= read -r item; do
name=$(jq -r '.name' <<< "$item")
process "$name"
donetimeout — จำกัดเวลาคำสั่งที่อาจค้าง
timeout 30 ./maybe-hangs.sh
timeout 60s curl -fsS "$slow_url"
timeout -k 10 30 ./stubborn # TERM หลัง 30s, KILL อีก 10s ถ้าไม่ตาย
if ! timeout 120 ./deploy.sh; then
rc=$?
(( rc == 124 )) && die "deploy timeout (เกิน 120s)"
die "deploy ล้มเหลว (rc=$rc)"
fitimeout คืน 124 เมื่อฆ่าเพราะหมดเวลา, 125 ถ้า timeout เองมีปัญหา, 137 ถ้าใช้ SIGKILL
จัดการ exit code ของเครื่องมือ
# git — exit code มีความหมาย
if git diff --quiet; then
echo "ไม่มีการเปลี่ยนแปลง"
else
echo "มีไฟล์ที่แก้"
fi
# grep — 0 เจอ, 1 ไม่เจอ, 2 error
if grep -q "$pattern" "$file"; then
echo "เจอ"
elif [[ $? -eq 1 ]]; then
echo "ไม่เจอ"
else
die "grep error"
fi
# rsync — exit code หลายค่า
rsync -a "$src/" "$dst/"
rc=$?
case $rc in
0) echo "sync สำเร็จ" ;;
23|24) warn "sync บางส่วน (rc=$rc) — บางไฟล์หายระหว่างทาง" ;;
*) die "rsync ล้มเหลว (rc=$rc)" ;;
esacอ่าน man <cmd> ส่วน “EXIT STATUS” / “EXIT CODES” — เครื่องมือดี ๆ บอกความหมายไว้
PATH safety
# ในสคริปต์ที่รันเป็น root / cron — ตั้ง PATH ชัดเจน
export PATH="/usr/local/sbin:/usr/local/bin:/usr/sbin:/usr/bin:/sbin:/bin"
# เรียกด้วย path เต็มสำหรับคำสั่งวิกฤต (กันคำสั่งปลอมใน PATH)
/usr/bin/rm -rf "$dir"
/bin/systemctl restart "$svc"
# หา path จริง
rm_bin=$(command -v rm)cron มี PATH สั้นมาก (/usr/bin:/bin) — บทที่ 41
env — ควบคุม environment ของโปรแกรมลูก
env -i /path/to/script # รันด้วย environment ว่างเปล่า (ทดสอบ cron)
env VAR=value cmd # ตั้งตัวแปรเฉพาะการรันนี้
LANG=C sort file.txt # locale คงที่ (การเรียงไม่ขึ้นกับภาษาเครื่อง)
TZ=UTC date # timezone เฉพาะคำสั่งเรื่องที่คนมักพลาด
whichในสคริปต์ — ใช้command -v(builtin, พกพา, exit status เชื่อถือได้)curlไม่มี-f— HTTP 404/500 คืน exit 0 + เขียนหน้า error ลงไฟล์ สคริปต์ทำต่อcurlไม่มี--max-time— ค้างตลอดไปถ้าปลายทางไม่ตอบ- สร้าง JSON ด้วยต่อสตริง — ค่ามี
"ทำ JSON พัง ใช้jq -n --arg jqไม่มี-r— ได้ค่าที่มี"ครอบ ติดมาในตัวแปร- ไม่เช็ก exit code ของ
rsync/git— ถือว่าสำเร็จทั้งที่ทำงานบางส่วน อ่าน man - สมมติว่า
PATHมีทุกอย่าง — cron/systemd มี PATH สั้น ตั้งเองหรือใช้ path เต็ม
สรุป
- เช็กก่อนใช้:
command -v cmd >/dev/null || die "ต้องติดตั้ง cmd"— ฟังก์ชันrequire curl -fsSL --max-time N --retry N—-f(fail on 4xx/5xx) สำคัญที่สุดjq -r(raw output),jq -e(exit 1 ถ้า null),jq -n --argสร้าง JSON (ไม่ต่อสตริง)timeout N cmdจำกัดเวลา — exit 124 = ถูก timeout ฆ่า- อ่าน exit code ของเครื่องมือ (
git,rsync,grep) จากmanส่วน EXIT STATUS - ในสคริปต์ root/cron:
export PATH=...ชัดเจน หรือใช้ path เต็ม env -i(environment ว่าง),LANG=C/TZ=UTC cmd(ผลลัพธ์คงที่)
บทถัดไปว่าด้วยการเขียนสคริปต์ให้ทนทาน — idempotency, dry-run, logging function, retry, safe rm