Bash รับเข้าและแสดงผล (echo, printf, read)
ทุกสคริปต์ต้องพูดคุยกับผู้ใช้ — แสดงข้อความ ถามค่า ป้อนข้อมูลก้อนใหญ่ให้คำสั่ง บทนี้รวมเครื่องมือทั้งหมดและบอกว่าอันไหนเชื่อถือได้
echo — ง่ายแต่มีกับดัก
echo "สวัสดี"
echo "บรรทัดนี้" "ต่อด้วยบรรทัดนี้" # อาร์กิวเมนต์คั่นด้วยช่องว่าง
name="Somchai"
echo "ยินดีต้อนรับ $name"ปัญหาของ echo คือ พฤติกรรมไม่เหมือนกันทุกระบบ
echo -n "ไม่ขึ้นบรรทัดใหม่" # -n = ไม่มี newline ท้าย — บาง shell ไม่รองรับ
echo -e "แท็บ\tและ\nบรรทัดใหม่" # -e = ตีความ \t \n — dash พิมพ์ "-e" ออกมาตรง ๆ
echo "$var" # ถ้า $var ขึ้นต้นด้วย -n หรือ -e จะถูกกินเป็น option!msg="-e ทดสอบ"
echo "$msg" # อาจได้ "ทดสอบ" (กิน -e ไป) แทนที่จะเป็น "-e ทดสอบ"ใช้ echo ได้กับข้อความคงที่ธรรมดา แต่พอต้องคุมรูปแบบหรือค่ามาจากตัวแปรที่ไม่รู้แน่ — ใช้ printf
printf — เชื่อถือได้ คุมรูปแบบได้
printf '%s\n' "สวัสดี"
printf '%s\n' "$var" # ปลอดภัยแม้ $var ขึ้นต้นด้วย -
printf '%s มีอายุ %d ปี\n' "Somchai" 25
printf 'ราคา: %.2f บาท\n' 19.9 # ราคา: 19.90 บาท
printf '%-10s | %5s\n' "ชื่อ" "อายุ" # จัดคอลัมน์ (ซ้าย 10, ขวา 5)หลักการ: อาร์กิวเมนต์แรกคือ format string ที่เหลือคือค่ามาแทน %
| format | ใช้กับ |
|---|---|
%s | สตริง (ปลอดภัยสุด ใช้อันนี้เป็นหลัก) |
%d | จำนวนเต็ม |
%.2f | ทศนิยม 2 ตำแหน่ง |
%q | สตริงแบบ escape ให้ก๊อปกลับไปรันใน shell ได้ |
%b | สตริงที่ตีความ \n \t ข้างใน |
%-10s | สตริงชิดซ้าย กว้าง 10 |
%% | เครื่องหมาย % ตัวจริง |
จุดเด่นสำคัญ: printf วนใช้ format ซ้ำจนกว่าอาร์กิวเมนต์จะหมด
printf '%s\n' หนึ่ง สอง สามหนึ่ง
สอง
สามเก็บผลลัพธ์ลงตัวแปรโดยไม่ผ่าน subshell ด้วย -v
printf -v today '%(%Y-%m-%d)T' -1 # today = "2026-09-07"
printf -v padded '%03d' 7 # padded = "007"read — รับค่าจากผู้ใช้
read -r -p "ชื่อคุณคือ: " name
read -r -p "อายุ: " age
printf 'สวัสดีคุณ %s อายุ %s ปี\n' "$name" "$age"ใส่ -r เสมอ — ถ้าไม่ใส่ read จะตีความ \ เป็น escape ทำให้ path Windows หรือข้อความมี \ เพี้ยน -r = “อ่านดิบ ๆ” ไม่มีข้อเสีย
| option | ทำอะไร |
|---|---|
-r | อ่านดิบ ไม่ตีความ \ — ใส่เสมอ |
-p "ข้อความ" | แสดง prompt ก่อนรอ input |
-s | ไม่แสดงตอนพิมพ์ (รหัสผ่าน) |
-n 1 | รับ N ตัวอักษรแล้วพอ ไม่ต้องรอ Enter |
-t 10 | timeout 10 วินาที (ไม่พิมพ์ = คืน exit status ≠ 0) |
-d ':' | ใช้ : เป็นตัวจบแทน newline |
-a arr | อ่านลง array แต่ละคำ |
รับหลายตัวแปรในบรรทัดเดียว — Bash แบ่งตาม IFS
read -r first last <<< "Somchai Jaidee"
echo "$first" # Somchai
echo "$last" # Jaidee
# แบ่งด้วยตัวอื่น
IFS=':' read -r user _ uid _ <<< "somchai:x:1000:1000::/home/somchai:/bin/bash"
echo "$user $uid" # somchai 1000รับรหัสผ่าน
read -r -s -p "รหัสผ่าน: " pass
echo # read -s ไม่พิมพ์ newline เอง ต้องเพิ่ม
printf 'รับรหัสยาว %d ตัว\n' "${#pass}"heredoc — ป้อนข้อความหลายบรรทัดให้คำสั่ง
cat <<EOF
ผู้ใช้: $USER
วันที่: $(date +%F)
โฟลเดอร์: $PWD
EOFทุกอย่างระหว่าง <<EOF กับ EOF (ต้องอยู่ต้นบรรทัด ไม่มีอะไรนำหน้า) ถูกป้อนเป็น stdin ของ cat — $USER, $(date) ถูกแทนค่า (เหมือนอยู่ใน double quote)
ปิดการแทนค่าด้วยการครอบ delimiter ด้วย quote
cat <<'EOF'
ตัวแปร $USER จะไม่ถูกแทน
คำสั่ง $(date) ก็ไม่ถูกรัน
EOFใช้ <<- เพื่ออนุญาตให้เยื้อง delimiter และเนื้อหาด้วย แท็บ (ไม่ใช่ช่องว่าง)
if true; then
cat <<-EOF
บรรทัดนี้เยื้องด้วยแท็บ
แท็บนำหน้าจะถูกตัดออกตอนแสดง
EOF
fiใช้จริงบ่อย ๆ: เขียนไฟล์ config
cat > /etc/myapp/config.ini <<EOF
[server]
host = ${SERVER_HOST}
port = ${SERVER_PORT:-8080}
EOFhere-string — ป้อนสตริงเดียว
grep "error" <<< "$log_content" # ป้อน $log_content เป็น stdin ของ grep
read -r a b c <<< "1 2 3"
tr 'a-z' 'A-Z' <<< "สวัสดี hello" # → สวัสดี HELLO
wc -c <<< "นับตัวอักษร"<<< เหมือน echo "..." | แต่ไม่สร้าง subshell และเร็วกว่า — ใช้เมื่อมีสตริงพร้อมแล้วอยากป้อนให้คำสั่งที่อ่าน stdin
เรื่องที่คนมักพลาด
- ลืม
-rในread—\ในข้อความหาย ใส่-rทุกครั้งไม่มีข้อเสีย echo "$var"เมื่อ$varอาจขึ้นต้นด้วย-— ถูกกินเป็น option ใช้printf '%s\n' "$var"echo -eบนสคริปต์#!/bin/sh— dash ไม่รู้จัก พิมพ์-eออกมา ใช้printfprintfมี%ในข้อความแต่ไม่ escape —printf "ลด 50%"เพี้ยน ต้องprintf 'ลด 50%%\n'หรือprintf '%s\n' "ลด 50%"EOFของ heredoc มีช่องว่างนำหน้า — Bash ไม่เห็นว่าเป็นตัวปิด สคริปต์ค้างรอ ใช้<<-+ แท็บ หรือชิดซ้ายเต็มread varในcmd | while readแล้วตัวแปรหายหลัง loop — pipe สร้าง subshell (บทที่ 15)printfอาร์กิวเมนต์น้อยกว่า%—%sที่ไม่มีค่าได้สตริงว่าง,%dได้ 0
สรุป
echoใช้กับข้อความคงที่ธรรมดา —-n-eไม่พกพา และค่าขึ้นต้น-มีปัญหาprintf '%s\n' "$var"เชื่อถือได้ คุมรูปแบบได้ วน format ซ้ำ — ใช้เป็นหลักprintf -v ตัวแปรเก็บผลลัพธ์โดยไม่ผ่าน subshellread -rเสมอ —-pprompt,-sซ่อน,-n Nจำนวนตัว,-ttimeoutread -r a b cแบ่งหลายตัวแปรตามIFS- heredoc
<<EOFป้อนหลายบรรทัด (แทนค่า) /<<'EOF'(ไม่แทน) /<<-EOF(เยื้องด้วยแท็บได้) - here-string
<<<ป้อนสตริงเดียว แทนecho |โดยไม่มี subshell
บทถัดไปว่าด้วยพารามิเตอร์ที่สคริปต์รับมา — $1, $@, $# และ special variables อย่าง $? $$ $!