Bash อาเรย์ (indexed array)
เมื่อไหร่ก็ตามที่คุณคิดจะเก็บ “หลายค่า” ในตัวแปรเดียวโดยคั่นด้วยช่องว่าง — หยุด แล้วใช้ array แทน มันคือวิธีเดียวที่จัดการค่าที่มีช่องว่างได้ถูกต้อง
สร้าง array
fruits=(apple banana cherry) # literal
files=(*.txt) # จาก glob
lines=() # ว่าง
mixed=("มี ช่องว่าง" ปกติ "อีกอัน") # สมาชิกมีช่องว่างได้ถ้าครอบ quote
nums=(10 20 30 40 50)
# เพิ่มทีละตัว
servers=()
servers+=(web1.example.com)
servers+=(web2.example.com "db 1.example.com")
# กำหนดด้วย index เจาะจง
slots[0]=first
slots[5]=sixth # index ข้ามได้ (sparse array)เข้าถึงสมาชิก
fruits=(apple banana cherry)
echo "${fruits[0]}" # apple — index เริ่มที่ 0
echo "${fruits[1]}" # banana
echo "${fruits[-1]}" # cherry — index ลบ = นับจากท้าย (bash 4.3+)
echo "${fruits[@]}" # apple banana cherry — ทุกสมาชิก
echo "${#fruits[@]}" # 3 — จำนวนสมาชิก
echo "${!fruits[@]}" # 0 1 2 — รายการ index (สำคัญกับ sparse array)${arr[@]} vs ${arr[*]} — ต่างกันเมื่อครอบ quote (เหมือน $@ vs $*)
mixed=("a b" "c" "d e")
printf '[%s]\n' "${mixed[@]}" # [a b] [d e] — แต่ละสมาชิกแยก
printf '[%s]\n' "${mixed[*]}" # [a b c d e] — รวมเป็นสตริงเดียว (ด้วย IFS[0])
printf '[%s]\n' ${mixed[@]} # [a] [b] [d] [e] — ไม่ครอบ = พัง!กฎเหล็ก: "${arr[@]}" เสมอ เมื่อต้องการทุกสมาชิกแบบคงรูป
วน array
# วนค่า
for fruit in "${fruits[@]}"; do
echo "ผลไม้: $fruit"
done
# วนพร้อม index
for i in "${!fruits[@]}"; do
echo "$i → ${fruits[$i]}"
done
# วนแบบ C-style (เฉพาะ array ที่ index ต่อเนื่อง)
for (( i = 0; i < ${#fruits[@]}; i++ )); do
echo "${fruits[i]}"
doneslice — ตัดบางส่วน
nums=(10 20 30 40 50 60)
echo "${nums[@]:1:3}" # 20 30 40 — เริ่ม index 1 เอา 3 ตัว
echo "${nums[@]:2}" # 30 40 50 60 — จาก index 2 ถึงจบ
echo "${nums[@]: -2}" # 50 60 — 2 ตัวท้าย (ช่องว่างหน้า -)
# เก็บ slice เป็น array ใหม่
recent=("${nums[@]: -3}") # (40 50 60)เพิ่ม / ลบ / แก้
arr=(a b c d e)
arr+=(f g) # ต่อท้าย → a b c d e f g
arr[2]=X # แก้ index 2 → a b X d e f g
unset 'arr[1]' # ลบ index 1 → a X d e f g (แต่ index ยังเป็น 0 2 3 4 5 6 — sparse!)
# ลบแล้วจัดเรียง index ใหม่
arr=("${arr[@]}") # สร้างใหม่จากสมาชิกที่เหลือ → index 0 1 2 3 4 5
# ลบสมาชิกตามค่า
new=()
for x in "${arr[@]}"; do
[[ "$x" == "X" ]] || new+=("$x")
done
arr=("${new[@]}")หมายเหตุ: unset 'arr[1]' ต้องครอบ quote ชื่อ ไม่งั้น arr[1] อาจโดน glob (ถ้ามีไฟล์ชื่อ arr1)
ส่ง array เข้าฟังก์ชัน
process_files() {
local -a files=("$@") # รับทั้งหมดเป็น array ในเครื่อง
echo "ได้รับ ${#files[@]} ไฟล์"
for f in "${files[@]}"; do
echo " - $f"
done
}
myfiles=("report 2026.txt" "data.csv" "notes.md")
process_files "${myfiles[@]}" # กระจายเป็นอาร์กิวเมนต์ — ครอบ quote!ส่งได้ทีละ array — ถ้าต้องส่งหลาย array ใช้ nameref
sum_array() {
local -n _arr=$1 # nameref (bash 4.3+)
local total=0 x
for x in "${_arr[@]}"; do
(( total += x ))
done
echo "$total"
}
nums=(10 20 30)
sum_array nums # ส่งชื่อ ไม่ใช่ค่า → 60สร้าง array จาก output คำสั่ง
# วิธีที่ถูก — mapfile (จัดการ newline, ไม่มี subshell)
mapfile -t files < <(find . -name '*.log' -type f)
mapfile -t users < <(cut -d: -f1 /etc/passwd)
echo "เจอ ${#files[@]} ไฟล์"
# วิธีเก่า — arr=($(cmd)) : ใช้ได้เฉพาะเมื่อ output ไม่มีช่องว่าง/glob
ports=($(ss -tlnH | awk '{print $4}' | grep -oE '[0-9]+$')) # เสี่ยงarr=($(cmd)) อันตราย — output โดน word splitting + glob ถ้าบรรทัดมีช่องว่างหรือ * จะพัง ใช้ mapfile -t arr < <(cmd) แทน
array เป็น “ชุดอาร์กิวเมนต์” ที่ปลอดภัย
ท่านี้ใช้บ่อย — สร้าง option list แบบมีเงื่อนไข
rsync_opts=(-a --delete)
[[ $verbose -eq 1 ]] && rsync_opts+=(--verbose)
[[ $dry_run -eq 1 ]] && rsync_opts+=(--dry-run)
[[ -n "$exclude_file" ]] && rsync_opts+=(--exclude-from "$exclude_file")
rsync "${rsync_opts[@]}" "$src" "$dst" # ทุก option ส่งถูกต้อง แม้ path มีช่องว่างเทียบกับการต่อสตริง opts="-a --delete" ซึ่งพังทันทีที่ path มีช่องว่าง
เรื่องที่คนมักพลาด
${arr[@]}ไม่ครอบ quote — word splitting + glob ครอบ"${arr[@]}"เสมอ"${arr}"แทน"${arr[@]}"—"${arr}"="${arr[0]}"ได้แค่สมาชิกแรกarr=($(cmd))— พังเมื่อ output มีช่องว่าง/*ใช้mapfile -t arr < <(cmd)unset arr[1]ไม่ครอบ quote —arr[1]อาจโดน glob ใช้unset 'arr[1]'- คิดว่า
unset 'arr[1]'จัดเรียง index ใหม่ — ไม่ เกิด sparse array reindex ด้วยarr=("${arr[@]}") ${#arr}แทน${#arr[@]}—${#arr}= ความยาวสตริงของarr[0]ไม่ใช่จำนวนสมาชิก- ส่ง array เข้าฟังก์ชันด้วย
func $arr— ได้แค่arr[0]ต้องfunc "${arr[@]}" - macOS bash 3.2:
${arr[-1]}และ nameref ใช้ไม่ได้
สรุป
- สร้าง:
arr=(a b c),arr+=(d),arr=()— สมาชิกมีช่องว่างได้ถ้าครอบ quote ตอนใส่ - เข้าถึง:
${arr[0]},${arr[-1]}(ท้าย),${arr[@]}(ทุกตัว),${#arr[@]}(จำนวน),${!arr[@]}(index) "${arr[@]}"ครอบ quote เสมอ — คงแต่ละสมาชิก /[*]= รวมเป็นสตริงเดียว- วน:
for x in "${arr[@]}"หรือfor i in "${!arr[@]}"(มี index) - slice:
${arr[@]:start:count} unset 'arr[i]'ทำให้ sparse —arr=("${arr[@]}")reindex- สร้างจากคำสั่ง:
mapfile -t arr < <(cmd)ไม่ใช่arr=($(cmd)) - ส่งเข้าฟังก์ชัน:
func "${arr[@]}"(กระจาย) หรือlocal -nnameref (ส่งชื่อ) - ใช้ array เก็บ option list ที่มีเงื่อนไข — ปลอดภัยกว่าต่อสตริง
บทถัดไปว่าด้วย associative array — map/dictionary สำหรับนับความถี่ จัดกลุ่ม และตารางค้นหา