Bash งานเบื้องหลังและการรันขนาน (job control)
สคริปต์ที่ต้องรอ 5 งานที่ใช้เวลาอย่างละ 1 นาที ไม่จำเป็นต้องใช้ 5 นาที — รันขนานกันเสร็จใน 1 นาที บทนี้ว่าด้วยการรันงานเบื้องหลังและประสานงานให้ถูกต้อง
& — รันเบื้องหลัง
long_task & # รันแล้ว prompt กลับมาทันที
echo "เริ่มงาน PID=$!" # $! = PID ของงานเบื้องหลังล่าสุด
# ทำอย่างอื่นต่อ...
wait # รอทุกงานเบื้องหลังจบ
echo "ทุกงานเสร็จ"& สั่งให้คำสั่งรันใน subshell เบื้องหลัง shell ไม่รอ
jobs, fg, bg (ส่วนใหญ่ใช้ interactive)
sleep 100 &
sleep 200 &
jobs # ดูงานเบื้องหลัง[1]- Running sleep 100 &
[2]+ Running sleep 200 &fg %1 # ดึงงาน 1 กลับมา foreground
# Ctrl+Z # หยุดงาน foreground ชั่วคราว → กลับเป็น stopped job
bg %1 # ให้ stopped job รันต่อในเบื้องหลัง
kill %2 # ฆ่างาน 2ในสคริปต์ (non-interactive) job control ปิดโดยปริยาย — ใช้ & + $! + wait เป็นหลัก
wait — รอให้จบ
task_a &
pid_a=$!
task_b &
pid_b=$!
wait "$pid_a"; echo "A จบด้วย status $?"
wait "$pid_b"; echo "B จบด้วย status $?"
wait # ไม่ระบุ PID = รอทุกงานwait $pid คืน exit status ของงานนั้น — วิธีเดียวที่จะรู้ว่างานเบื้องหลังสำเร็จหรือไม่
รันขนานแล้วเก็บผลทุกตัว
#!/usr/bin/env bash
set -uo pipefail # ไม่ใส่ -e เพราะจะจัดการ error เอง
servers=(web1 web2 web3 db1 db2)
declare -A pid_of
declare -A result
# เริ่มทุกงานพร้อมกัน
for s in "${servers[@]}"; do
ssh -n "$s" 'systemctl is-active nginx' > "/tmp/check_$s.out" 2>&1 &
pid_of[$s]=$!
done
# รอทีละตัว เก็บผล
failed=0
for s in "${servers[@]}"; do
if wait "${pid_of[$s]}"; then
result[$s]="OK"
else
result[$s]="FAIL"
(( failed++ ))
fi
done
# สรุป
for s in "${servers[@]}"; do
printf '%-8s %s\n' "$s" "${result[$s]}"
done
exit $(( failed > 0 ? 1 : 0 ))5 SSH พร้อมกัน — เสร็จในเวลาของตัวที่ช้าสุด ไม่ใช่ผลรวม
wait -n — รอตัวใดตัวหนึ่งจบก่อน (bash 4.3+)
for url in "${urls[@]}"; do
download "$url" &
done
# ประมวลผลทันทีที่แต่ละตัวเสร็จ ไม่ต้องรอครบ
completed=0
total=${#urls[@]}
while (( completed < total )); do
wait -n # รอ "ตัวใดก็ได้" จบ
(( completed++ ))
echo "เสร็จแล้ว $completed/$total"
donewait -n (bash 5.1+ รับ PID list ได้ wait -n "${pids[@]}") มีประโยชน์มากสำหรับ progress และ worker pool
จำกัดจำนวนที่รันพร้อมกัน
รัน 100 งานพร้อมกัน = ระบบล่ม จำกัดไว้สัก 4–8
max_jobs=4
running=0
for item in "${items[@]}"; do
process "$item" &
(( running++ ))
if (( running >= max_jobs )); then
wait -n # รอสักตัวจบก่อนเริ่มตัวใหม่ (bash 4.3+)
(( running-- ))
fi
done
wait # รอที่เหลือวิธีที่ง่ายกว่า — ใช้ xargs -P (บทที่ 26) หรือ GNU parallel
printf '%s\n' "${items[@]}" | xargs -P4 -I{} ./process.sh {}nohup และ disown — ให้รอดหลังปิด terminal
# nohup — ไม่สนใจ SIGHUP (สัญญาณตอน terminal ปิด) + เปลี่ยน output ไปไฟล์
nohup ./long_job.sh > job.log 2>&1 &
echo $! > job.pid
# disown — ถอดงานออกจากรายการ job ของ shell (ไม่โดนฆ่าตอน shell ออก)
./long_job.sh &
disown # หรือ disown %1
# รวมกัน — best practice สำหรับงานยาวผ่าน SSH
nohup ./deploy.sh > deploy.log 2>&1 &
disownจริง ๆ สำหรับงานยาวผ่าน SSH tmux หรือ screen ดีกว่า (บทที่ 37 ของซีรีส์ Linux) — ต่อกลับมาดูได้ ไม่ใช่แค่ปล่อยให้รัน
กับดัก: & กับ set -e
set -e
false & # งานเบื้องหลังล้มเหลว
wait # ← ตรงนี้ต่างหากที่อาจทำสคริปต์หยุด
echo "ถึงตรงนี้ไหม?"set -e ไม่หยุดตอน false & (background job) แต่ wait ที่คืน non-zero อาจหยุด ตรวจ exit status ของ wait เองชัด ๆ ดีกว่าพึ่ง set -e
กับดัก: ตัวแปรใน background job
result=""
{ result="ได้ค่าแล้ว"; } & # subshell — result ในแม่ไม่เปลี่ยน
wait
echo "$result" # ว่าง
# ต้องผ่านไฟล์หรือ fd
{ compute > /tmp/result.$$; } &
wait
result=$(</tmp/result.$$)เรื่องที่คนมักพลาด
cmd &แล้วไม่wait— สคริปต์จบก่อนงานเบื้องหลัง งานอาจถูกฆ่ากลางคัน- ไม่เช็ก exit status ของงานเบื้องหลัง — ต้อง
wait "$pid"แล้วดู$?ต่องาน $!เก็บช้าไป — มันเก็บแค่ตัวล่าสุด เก็บทันทีหลังcmd &- รัน job เยอะเกินพร้อมกัน — ระบบล่ม จำกัดด้วย
wait -nloop หรือxargs -P sshใน background loop กิน stdin — ใส่ssh -n- ตัวแปรที่ตั้งใน
{ ...; } &ไม่กลับมา — subshell ผ่านไฟล์/fd wait -nบน bash < 4.3 — ไม่มี ใช้ pollingjobsหรืออัปเกรด
สรุป
cmd &รันเบื้องหลัง —$!= PID (เก็บทันที)wait "$pid"คืน exit status ของงานนั้น — วิธีเดียวที่รู้ว่างานเบื้องหลังสำเร็จไหมwait(ไม่ระบุ) = รอทุกงาน,wait -n= รอตัวใดตัวหนึ่ง (bash 4.3+, ดีสำหรับ progress)- รันขนาน: เริ่มทุกงานด้วย
&เก็บ PID ใน array →waitทีละตัวเก็บผล - จำกัดจำนวนพร้อมกัน:
wait -nloop หรือxargs -P N(ง่ายกว่า) nohup cmd &> log & disownให้รอดหลังปิด terminal — แต่tmuxดีกว่าสำหรับงานยาวjobs/fg/bg/Ctrl+Zส่วนใหญ่ใช้ interactive (job control ปิดในสคริปต์)
บทถัดไปว่าด้วยสัญญาณและ trap — จับ Ctrl+C, ทำความสะอาดตอนสคริปต์จบ, และ trap EXIT