Linux (Ubuntu) Tutorial

Linux อ่าน log ของระบบ

เมื่ออะไรพัง คำตอบมักอยู่ใน log บทนี้สอนว่า /var/log/ มีไฟล์อะไรบ้าง ใช้ journalctl กรองตามเวลา ระดับ และ service ให้เก่ง logrotate ทำงานยังไง และเขียน log จากสคริปต์ด้วย logger Read more »
Linux (Ubuntu) Tutorial

Linux ดูข้อมูลระบบและทรัพยากร

ดูข้อมูลเครื่องและวัดทรัพยากร — uname hostnamectl lscpu free uptime และที่สำคัญคือการอ่าน load average ให้ถูกเทียบกับจำนวน core บทนี้ยังแนะนำ /proc, dmesg และ vmstat Read more »
Linux (Ubuntu) Tutorial

Linux ดิสก์ พาร์ทิชัน และพื้นที่จัดเก็บ

ดิสก์เต็มเป็นสาเหตุอันดับต้น ๆ ที่เซิร์ฟเวอร์ล่ม บทนี้สอน df ดูพื้นที่เหลือ du หาว่าอะไรกินที่ lsblk ดูโครงสร้างดิสก์ แนวคิด mount การอ่าน /etc/fstab และเรื่อง swap กับ RAM Read more »
Linux (Ubuntu) Tutorial

Linux ทางเลือกอื่นในการติดตั้ง — snap, Flatpak, source

นอกจาก apt ยังมีวิธีติดตั้งซอฟต์แวร์อีกหลายแบบ — snap ที่มากับ Ubuntu, Flatpak, AppImage และการ build จาก source บทนี้อธิบายว่าแต่ละแบบทำงานยังไง ต่างกันตรงไหน และควรเลือกอันไหน Read more »
Linux (Ubuntu) Tutorial

Linux ติดตั้งซอฟต์แวร์ด้วย apt

apt คือตัวจัดการแพ็กเกจของ Ubuntu บทนี้อธิบาย repository package dependency ความต่างที่สำคัญของ apt update กับ apt upgrade คำสั่ง install remove purge autoremove search และเครื่องมือระดับล่าง dpkg Read more »
Linux (Ubuntu) Tutorial

Linux จัดการบริการด้วย systemd

systemd จัดการบริการที่ต้องรันตลอดบน Ubuntu บทนี้สอน systemctl start stop restart enable ความต่างของ enable กับ start อ่าน log ด้วย journalctl และเขียน unit file ให้สคริปต์ของเราเองรันเป็น service Read more »
Linux (Ubuntu) Tutorial

Linux สัญญาณและการปิดโปรเซส (signals & kill)

kill ไม่ได้แปลว่า "ฆ่า" เสมอไป — มันส่งสัญญาณให้ process บทนี้อธิบายความต่างของ SIGTERM SIGKILL SIGHUP การใช้ kill pkill killall pgrep อย่างปลอดภัย และทำไม kill -9 ควรเป็นทางเลือกสุดท้าย Read more »
Linux (Ubuntu) Tutorial

Linux กระบวนการ (process) และงานเบื้องหลัง

ทุกโปรแกรมที่รันคือ process ที่มี PID บทนี้สอนดู process ด้วย ps และ top/htop อ่านคอลัมน์สำคัญ จัดการงานเบื้องหลังด้วย & jobs fg bg Ctrl+Z และให้โปรแกรมรันต่อหลังปิดเทอร์มินัลด้วย nohup Read more »
Linux (Ubuntu) Tutorial

Linux ตั้งงานอัตโนมัติด้วย cron

cron รันคำสั่งตามเวลาอัตโนมัติ บทนี้สอนอ่านและเขียนฟิลด์เวลา 5 ช่อง ตั้งงานด้วย crontab -e ใช้ตัวย่อ @daily @reboot จัดการ PATH และเก็บ log ที่ถูกต้อง พร้อมแตะ systemd timer และ at Read more »
Linux (Ubuntu) Tutorial

Linux เงื่อนไข วนซ้ำ และฟังก์ชันใน bash

เติมตรรกะให้สคริปต์ — if กับ test operators, ความต่างของ [ ] และ [[ ]], วนซ้ำด้วย for while until, เลือกทางด้วย case, และเขียนฟังก์ชันพร้อม local และ return Read more »