PHP ฟังก์ชัน พารามิเตอร์ และชนิดข้อมูล



ประกาศฟังก์ชันพื้นฐาน

<?php
declare(strict_types=1);

function add(int $a, int $b): int
{
    return $a + $b;
}

echo add(3, 4), "\n";        // 7
  • int $a, int $b — พารามิเตอร์พร้อมชนิด
  • : int หลังวงเล็บ — ชนิดของค่าที่คืน
  • เพราะมี declare(strict_types=1) การเรียก add('3', 4) จะโยน TypeError ทันที (ถ้าไม่มี strict PHP จะแอบแปลง '3' เป็น 3 ให้ ซึ่งซ่อนบั๊ก)

ชนิดที่ใช้ได้: int, float, string, bool, array, ชื่อคลาส/interface, ?int (int หรือ null), int|string (union), void (ไม่คืนอะไร), mixed (อะไรก็ได้ — เลี่ยงถ้าทำได้)

<?php
function findUser(int $id): ?array
{
    $users = [1 => ['name' => 'อร'], 2 => ['name' => 'บอย']];
    return $users[$id] ?? null;      // คืน array หรือ null
}

var_dump(findUser(1));   // array
var_dump(findUser(9));   // NULL

ค่า default

พารามิเตอร์ที่มีค่า default ต้องอยู่ หลัง พารามิเตอร์ที่ไม่มี:

<?php
function greet(string $name, string $greeting = 'สวัสดี'): string
{
    return "$greeting คุณ$name";
}

echo greet('สมชาย'), "\n";              // สวัสดี คุณสมชาย
echo greet('สมหญิง', 'ยินดีต้อนรับ'), "\n"; // ยินดีต้อนรับ คุณสมหญิง

named arguments (PHP 8.0+)

ระบุชื่อพารามิเตอร์ตอนเรียก ทำให้ข้ามตัวที่อยู่ตรงกลางได้ และอ่านรู้เรื่องขึ้นมากเมื่อพารามิเตอร์เยอะ:

<?php
function createBox(
    int $width = 10,
    int $height = 10,
    string $color = 'ขาว',
    bool $shadow = false,
): string {
    return "กล่อง {$width}x{$height} สี$color" . ($shadow ? ' มีเงา' : '');
}

echo createBox(width: 20, shadow: true), "\n";
// กล่อง 20x10 สีขาว มีเงา

เทียบกับ createBox(20, 10, 'ขาว', true) ที่ต้องเดาว่า true ตัวสุดท้ายคืออะไร

พารามิเตอร์แบบไม่จำกัดจำนวน (variadic)

... รวบพารามิเตอร์ที่เหลือทั้งหมดเป็นอาร์เรย์:

<?php
function sum(int ...$numbers): int
{
    return array_sum($numbers);
}

echo sum(1, 2, 3), "\n";        // 6
echo sum(10, 20, 30, 40), "\n"; // 100

$values = [5, 5, 5];
echo sum(...$values), "\n";     // 15 — spread อาร์เรย์เข้าไป

ขอบเขตตัวแปร (scope)

ตัวแปรนอกฟังก์ชันจะ ไม่ถูกมองเห็น ข้างในฟังก์ชันโดยอัตโนมัติ (ต่างจากบางภาษา):

<?php
$rate = 0.07;

function calcVat(int $price): float
{
    // return $price * $rate;   // Error: $rate ไม่มีในนี้
    return $price * 0.07;
}

ถ้าต้องใช้ค่าจากข้างนอก ให้ ส่งเข้ามาเป็นพารามิเตอร์ (วิธีที่ถูก) อย่าใช้ global ซึ่งทำให้โค้ดตามยาก

closure — ฟังก์ชันเก็บในตัวแปร

<?php
$multiplier = 3;

$triple = function (int $n) use ($multiplier): int {
    return $n * $multiplier;
};

echo $triple(5), "\n";          // 15

closure ต้องระบุ use ($multiplier) เพื่อ “จับ” ตัวแปรจากข้างนอกเข้ามา

arrow function — closure แบบสั้น (PHP 7.4+)

fn() มองเห็นตัวแปรจากข้างนอกอัตโนมัติ ไม่ต้อง use และคืนค่าของ expression เดียวเสมอ (ไม่มี { }, ไม่มี return):

<?php
$multiplier = 3;
$triple = fn(int $n): int => $n * $multiplier;

echo $triple(5), "\n";          // 15

ใช้คู่กับฟังก์ชันอาร์เรย์บ่อยมาก:

<?php
$prices = [100, 250, 80, 500];

$withVat = array_map(fn($p) => round($p * 1.07, 2), $prices);
$expensive = array_filter($prices, fn($p) => $p >= 200);

print_r($withVat);   // [107, 267.5, 85.6, 535]
print_r($expensive); // [1 => 250, 3 => 500]

คืนหลายค่า

PHP คืนได้ค่าเดียว แต่ใช้อาร์เรย์แล้ว destructure ปลายทาง:

<?php
function minMax(array $nums): array
{
    return [min($nums), max($nums)];
}

[$low, $high] = minMax([4, 9, 1, 7]);
echo "ต่ำสุด $low สูงสุด $high\n";   // ต่ำสุด 1 สูงสุด 9

เรื่องที่คนมักพลาด

  • ไม่ใส่ declare(strict_types=1) แล้ว PHP แอบแปลงชนิดให้ — add('3abc', 4) อาจได้ 7 พร้อม warning แทนที่จะ error ทันที
  • วางพารามิเตอร์ที่มี default ไว้ก่อนตัวที่ไม่มี — ตั้งแต่ PHP 8.0 จะเตือน deprecated
  • คาดว่าฟังก์ชันเห็นตัวแปร global — ไม่เห็น ต้องส่งเข้าไป
  • ลืมว่า arrow function รับได้แค่ 1 expression ถ้าต้องมีหลายบรรทัดให้ใช้ function () use (...) { ... }
  • แก้อาร์เรย์ที่รับเข้ามาในฟังก์ชันแล้วคาดว่าตัวเดิมข้างนอกเปลี่ยน — อาร์เรย์ส่งแบบ by-value (สำเนา) ถ้าอยากแก้ตัวจริงต้องรับเป็น array &$arr หรือ (ดีกว่า) คืนอาร์เรย์ใหม่ออกไป
  • ตั้งชนิด return เป็น void แล้ว return $x; — void ห้ามคืนค่า ใช้ return; เปล่า ๆ ได้เพื่อออกก่อน

สรุป

  • ประกาศชนิดพารามิเตอร์และ return เสมอ คู่กับ declare(strict_types=1)
  • ค่า default อยู่หลังพารามิเตอร์บังคับ, named arguments ช่วยข้ามและอ่านง่าย
  • ...$args รับจำนวนไม่จำกัด, ...$array spread ตอนเรียก
  • ฟังก์ชันไม่เห็นตัวแปร global — ส่งเข้าไปเป็นพารามิเตอร์
  • fn($x) => ... arrow function จับตัวแปรนอกอัตโนมัติ เหมาะกับ array_map / array_filter

จบเฟสพื้นฐานภาษา บทถัดไปเข้าเฟส 2 เริ่มที่อาร์เรย์ — โครงสร้างข้อมูลที่ใช้บ่อยที่สุดใน PHP ทั้งแบบ list และแบบ key–value