PHP enum — ชุดค่าที่กำหนดไว้
ก่อน PHP 8.1 เวลามีชุดค่าตายตัว (สถานะออเดอร์, บทบาทผู้ใช้, ทิศทาง) เราใช้สตริงลอย ๆ หรือ class constant ซึ่งทั้งคู่มีปัญหา — พิมพ์ผิดก็ไม่มีใครเตือน enum แก้เรื่องนี้
ปัญหาของ magic string
<?php
// แบบเก่า — เสี่ยง
function setStatus(string $status): void { /* ... */ }
setStatus('shipped');
setStatus('shiped'); // พิมพ์ผิด — PHP ไม่เตือน บั๊กเงียบ
setStatus('อะไรก็ได้'); // ก็ผ่านpure enum
<?php
declare(strict_types=1);
enum OrderStatus
{
case Pending;
case Paid;
case Shipped;
case Delivered;
case Cancelled;
}
function setStatus(OrderStatus $status): void
{
echo "เปลี่ยนสถานะเป็น {$status->name}\n";
}
setStatus(OrderStatus::Paid); // เปลี่ยนสถานะเป็น Paid
// setStatus('paid'); // TypeError — ต้องเป็น OrderStatus เท่านั้น
// setStatus(OrderStatus::Payd); // Error — ไม่มี case นี้ รู้ทันทีแต่ละ case เป็นอ็อบเจกต์ singleton — OrderStatus::Paid === OrderStatus::Paid เสมอ เทียบด้วย === ได้ปลอดภัย
->name ให้ชื่อ case เป็นสตริง ('Paid')
backed enum — มีค่าผูกไว้
เมื่อต้องเก็บลงฐานข้อมูลหรือส่งเป็น JSON ต้องมีค่าจริง ๆ — ผูก string หรือ int ให้แต่ละ case:
<?php
enum OrderStatus: string
{
case Pending = 'pending';
case Paid = 'paid';
case Shipped = 'shipped';
case Delivered = 'delivered';
case Cancelled = 'cancelled';
}
$status = OrderStatus::Paid;
echo $status->value, "\n"; // paid — เอาไปเก็บ DB
echo $status->name, "\n"; // Paid — ชื่อ casefrom() และ tryFrom() — สตริงกลับเป็น enum
<?php
$fromDb = 'shipped';
$status = OrderStatus::from($fromDb); // OrderStatus::Shipped
echo $status->name, "\n"; // Shipped
// from() โยน ValueError ถ้าค่าไม่ตรง case ไหน
// $bad = OrderStatus::from('unknown'); // ValueError
// tryFrom() คืน null แทนการ throw
$maybe = OrderStatus::tryFrom('unknown'); // null
$safe = OrderStatus::tryFrom($_GET['status'] ?? '') ?? OrderStatus::Pending;ใช้ from() เมื่อค่าควรถูกต้องแน่ ๆ (จากฐานข้อมูลของเรา), ใช้ tryFrom() เมื่อค่ามาจากภายนอก (query string, request body)
cases() — วนทุก case
<?php
foreach (OrderStatus::cases() as $case) {
echo "{$case->name} => {$case->value}\n";
}
// ทำ dropdown
$options = array_map(
fn(OrderStatus $s) => ['value' => $s->value, 'label' => $s->name],
OrderStatus::cases(),
);เมธอดใน enum
enum มีเมธอดได้ (แต่ไม่มี state — ไม่มี property):
<?php
enum OrderStatus: string
{
case Pending = 'pending';
case Paid = 'paid';
case Shipped = 'shipped';
case Delivered = 'delivered';
case Cancelled = 'cancelled';
public function label(): string
{
return match ($this) {
self::Pending => 'รอชำระเงิน',
self::Paid => 'ชำระเงินแล้ว',
self::Shipped => 'จัดส่งแล้ว',
self::Delivered => 'ได้รับสินค้าแล้ว',
self::Cancelled => 'ยกเลิก',
};
}
public function canCancel(): bool
{
return in_array($this, [self::Pending, self::Paid], true);
}
public function color(): string
{
return match ($this) {
self::Delivered => 'green',
self::Cancelled => 'red',
default => 'gray',
};
}
}
$status = OrderStatus::Paid;
echo $status->label(), "\n"; // ชำระเงินแล้ว
var_dump($status->canCancel()); // truematch ($this) ใน enum ครบทุก case โดยไม่มี default = ปลอดภัย ถ้าเพิ่ม case ใหม่แล้วลืมเติมใน label() PHP จะ error ทันที
static method และ constant
<?php
enum Priority: int
{
case Low = 1;
case Medium = 2;
case High = 3;
const int DEFAULT_VALUE = self::Medium->value;
public static function fromScore(int $score): self
{
return match (true) {
$score >= 80 => self::High,
$score >= 50 => self::Medium,
default => self::Low,
};
}
}
echo Priority::fromScore(72)->name, "\n"; // Mediumenum implements interface
<?php
interface HasLabel
{
public function label(): string;
}
enum Role: string implements HasLabel
{
case Admin = 'admin';
case Editor = 'editor';
case Viewer = 'viewer';
public function label(): string
{
return ucfirst($this->value);
}
}
function render(HasLabel $item): void
{
echo $item->label(), "\n";
}
render(Role::Admin); // Adminenum กับ JSON
backed enum แปลงเป็น JSON เป็น value อัตโนมัติ:
<?php
echo json_encode(['role' => Role::Editor]), "\n"; // {"role":"editor"}เรื่องที่คนมักพลาด
- ใส่ property ใน enum — ไม่ได้ enum ไม่มี state (มีแค่ case, constant, method)
new OrderStatus()— สร้างเองไม่ได้ ใช้ case ที่ประกาศไว้เท่านั้น- ใช้
from()กับ input จากผู้ใช้ — ถ้าค่าแปลกจะ throwValueErrorใช้tryFrom()แล้วเช็ค null - เทียบ backed enum กับสตริง —
OrderStatus::Paid == 'paid'เป็นfalseต้องOrderStatus::Paid->value === 'paid'หรือแปลงสตริงเป็น enum ก่อน match ($this)มีdefaultทั้งที่อยากให้ครบทุก case — ใส่defaultทำให้ลืมเติม case ใหม่แล้วไม่ error- enum ที่มีเยอะมาก (เป็นสิบ ๆ) และเปลี่ยนบ่อย — อาจเหมาะกับตารางในฐานข้อมูลมากกว่า enum ในโค้ด
สรุป
enum= ชุดค่าตายตัว แทน magic string / class constant — พิมพ์ผิดรู้ทันที, type hint ได้- pure enum (
case Paid;) เมื่อไม่ต้องเก็บค่า, backed enum (case Paid = 'paid';) เมื่อต้องเก็บ DB / JSON ->nameชื่อ case,->valueค่าที่ผูก,::cases()วนทุกตัว::from()แปลงกลับ (throw ถ้าไม่ตรง),::tryFrom()(คืน null) — ใช้ tryFrom กับ input ภายนอก- ใส่ method ได้ (ไม่มี property),
match ($this)แบบไม่มี default = ปลอดภัยเมื่อเพิ่ม case
บทถัดไปว่าด้วย namespace และ autoloading — วิธีจัดระเบียบคลาสจำนวนมากไม่ให้ชื่อชนกัน และให้ PHP โหลดไฟล์คลาสให้อัตโนมัติ