PHP ติดตั้งและรันสคริปต์แรก



บทนี้จะลง PHP ให้เรียบร้อย แล้วรันโค้ดจริงทั้งจากไฟล์และจากเซิร์ฟเวอร์ทดสอบ เราจะใช้ PHP 8.3 เป็นอย่างต่ำ ตลอดซีรีส์ (8.4 ก็ได้ ยิ่งดี)

ติดตั้ง

Windows — วิธีที่ง่ายที่สุดคือใช้ XAMPP หรือดาวน์โหลด PHP เดี่ยว ๆ จาก windows.php.net (เลือก “Thread Safe” zip) แตกไฟล์ไว้ที่ C:\php แล้วเพิ่ม C:\php เข้า PATH

หรือถ้ามี winget:

winget install PHP.PHP.8.3

macOS — ใช้ Homebrew:

brew install php

Ubuntu / Debian — ใช้ repo ของ Ondřej Surý เพื่อได้เวอร์ชันใหม่:

sudo add-apt-repository ppa:ondrej/php
sudo apt update
sudo apt install php8.3-cli php8.3-mbstring php8.3-xml php8.3-curl php8.3-sqlite3

php8.3-cli คือตัวหลัก ส่วน extension อื่น ๆ (mbstring, curl, pdo, sqlite3) เราจะใช้ในบทถัด ๆ ไป ลงไว้เลยจะได้ไม่ต้องกลับมาลงทีหลัง

เช็คว่าติดตั้งสำเร็จ

php -v

ควรได้ประมาณนี้ (เลขเวอร์ชันอาจต่างกัน แต่ต้องขึ้นต้นด้วย 8.3 หรือสูงกว่า):

PHP 8.3.14 (cli) (built: Nov 19 2024 17:24:33) (NT)
Copyright (c) The PHP Group
Zend Engine v4.3.14, Copyright (c) Zend Technologies

ดูว่ามี extension อะไรบ้าง:

php -m

รันสคริปต์แรกจากไฟล์

สร้างไฟล์ first.php

<?php
declare(strict_types=1);

$now = date('H:i:s');
echo "ตอนนี้เวลา $now\n";
echo "2 + 3 = " . (2 + 3) . "\n";

รัน:

php first.php

ผลลัพธ์:

ตอนนี้เวลา 14:22:07
2 + 3 = 5

สังเกต 3 อย่าง:

  • ไฟล์ PHP ที่รันจาก CLI ขึ้นต้นด้วย <?php และ ไม่ต้องมี ?> ปิดท้าย (แนะนำให้ไม่ใส่ กันช่องว่างเกินหลุดออกไป)
  • declare(strict_types=1); ต้องเป็นบรรทัดแรกสุดหลัง <?php เสมอ มันบังคับให้ PHP เข้มงวดเรื่องชนิดข้อมูล เราจะใส่ทุกไฟล์ในซีรีส์นี้
  • echo พิมพ์ข้อความออกจอ ต้องใส่ \n เองถ้าอยากขึ้นบรรทัดใหม่

เปิดเว็บเซิร์ฟเวอร์ทดสอบ

PHP มีเว็บเซิร์ฟเวอร์ในตัว ไม่ต้องลง Apache สร้างไฟล์ index.php

<?php
declare(strict_types=1);

echo "<h1>หน้าแรกจาก PHP</h1>";
echo "<p>คุณเปิดหน้านี้ตอน " . date('H:i:s') . "</p>";

สั่งในโฟลเดอร์เดียวกับไฟล์:

php -S localhost:8000
[Wed Sep  7 14:25:01 2026] PHP 8.3.14 Development Server (http://localhost:8000) started

เปิดเบราว์เซอร์ไปที่ http://localhost:8000 จะเห็นหน้าเว็บ กด refresh แล้วเวลาจะเปลี่ยน เพราะ PHP รันโค้ดใหม่ทุกครั้งที่มีคำขอ

เซิร์ฟเวอร์นี้ใช้สำหรับ พัฒนาเท่านั้น รับทีละคำขอ ไม่เหมาะกับ production — งานจริงใช้ Nginx + php-fpm ซึ่งเราจะพูดถึงในเฟสเว็บ

หยุดเซิร์ฟเวอร์ด้วย Ctrl+C

เครื่องมือ CLI อื่นที่ควรรู้

ตรวจ syntax โดยไม่รัน — มีประโยชน์มากก่อน deploy:

php -l first.php
No syntax errors detected in first.php

เชลล์โต้ตอบ — ลองโค้ดสั้น ๆ เร็ว ๆ:

php -a
php > echo strtoupper('hello');
HELLO
php > exit

รันโค้ดบรรทัดเดียว ด้วย -r (ไม่ต้องมี <?php):

php -r "echo PHP_VERSION;"

ดูค่าตั้งค่า เช่น หาไฟล์ php.ini ที่กำลังใช้:

php --ini

เรื่องที่คนมักพลาด

  • ลืมเพิ่ม PHP เข้า PATH บน Windows แล้วพิมพ์ php ไม่เจอ — เปิด PowerShell ใหม่หลังแก้ PATH หรือใช้ path เต็ม C:\php\php.exe
  • ติดตั้งจาก apt install php เฉย ๆ บน Ubuntu รุ่นเก่า ได้ PHP 7.x หรือ 8.1 ที่หมดอายุ ต้องเพิ่ม PPA ondrej/php ก่อน
  • รัน php -S แล้วเปิดผิดโฟลเดอร์ เซิร์ฟเวอร์เสิร์ฟจากโฟลเดอร์ที่คุณสั่งคำสั่ง (current directory) ไม่ใช่ที่ไฟล์อยู่
  • ใส่ ?> ปิดท้ายไฟล์แล้วมีบรรทัดว่างต่อท้าย ทำให้มี whitespace หลุดออกไปก่อน header (จะเจอปัญหาในบทเว็บ) — ไฟล์ที่มีแต่ PHP ล้วน ไม่ต้องใส่ ?>
  • php -a บางระบบไม่มี readline พิมพ์แก้บรรทัดไม่ได้ ให้ลง php8.3-readline หรือใช้ไฟล์แทน

สรุป

  • ติดตั้ง PHP 8.3+ ผ่าน winget/Homebrew/apt (พร้อม PPA ondrej/php บน Ubuntu) แล้วเช็คด้วย php -v
  • รันไฟล์ด้วย php script.php ไฟล์ CLI ขึ้นต้น <?php + declare(strict_types=1); ไม่ต้องปิด ?>
  • php -S localhost:8000 เปิดเว็บเซิร์ฟเวอร์ทดสอบได้ทันที
  • เครื่องมือติดตัว: php -l ตรวจ syntax, php -a เชลล์โต้ตอบ, php -r รันบรรทัดเดียว, php --ini ดูค่าตั้ง

บทถัดไปเข้าเรื่องภาษาจริง ๆ เริ่มจากตัวแปร ชนิดข้อมูลพื้นฐาน และวิธีส่องดูค่าข้างในตัวแปรด้วย var_dump() ซึ่งจะเป็นเพื่อนสนิทเวลาดีบั๊ก