PHP ติดตั้งและรันสคริปต์แรก
บทนี้จะลง PHP ให้เรียบร้อย แล้วรันโค้ดจริงทั้งจากไฟล์และจากเซิร์ฟเวอร์ทดสอบ เราจะใช้ PHP 8.3 เป็นอย่างต่ำ ตลอดซีรีส์ (8.4 ก็ได้ ยิ่งดี)
ติดตั้ง
Windows — วิธีที่ง่ายที่สุดคือใช้ XAMPP หรือดาวน์โหลด PHP เดี่ยว ๆ จาก windows.php.net (เลือก “Thread Safe” zip) แตกไฟล์ไว้ที่ C:\php แล้วเพิ่ม C:\php เข้า PATH
หรือถ้ามี winget:
winget install PHP.PHP.8.3macOS — ใช้ Homebrew:
brew install phpUbuntu / Debian — ใช้ repo ของ Ondřej Surý เพื่อได้เวอร์ชันใหม่:
sudo add-apt-repository ppa:ondrej/php
sudo apt update
sudo apt install php8.3-cli php8.3-mbstring php8.3-xml php8.3-curl php8.3-sqlite3php8.3-cli คือตัวหลัก ส่วน extension อื่น ๆ (mbstring, curl, pdo, sqlite3) เราจะใช้ในบทถัด ๆ ไป ลงไว้เลยจะได้ไม่ต้องกลับมาลงทีหลัง
เช็คว่าติดตั้งสำเร็จ
php -vควรได้ประมาณนี้ (เลขเวอร์ชันอาจต่างกัน แต่ต้องขึ้นต้นด้วย 8.3 หรือสูงกว่า):
PHP 8.3.14 (cli) (built: Nov 19 2024 17:24:33) (NT)
Copyright (c) The PHP Group
Zend Engine v4.3.14, Copyright (c) Zend Technologiesดูว่ามี extension อะไรบ้าง:
php -mรันสคริปต์แรกจากไฟล์
สร้างไฟล์ first.php
<?php
declare(strict_types=1);
$now = date('H:i:s');
echo "ตอนนี้เวลา $now\n";
echo "2 + 3 = " . (2 + 3) . "\n";รัน:
php first.phpผลลัพธ์:
ตอนนี้เวลา 14:22:07
2 + 3 = 5สังเกต 3 อย่าง:
- ไฟล์ PHP ที่รันจาก CLI ขึ้นต้นด้วย
<?phpและ ไม่ต้องมี?>ปิดท้าย (แนะนำให้ไม่ใส่ กันช่องว่างเกินหลุดออกไป) declare(strict_types=1);ต้องเป็นบรรทัดแรกสุดหลัง<?phpเสมอ มันบังคับให้ PHP เข้มงวดเรื่องชนิดข้อมูล เราจะใส่ทุกไฟล์ในซีรีส์นี้echoพิมพ์ข้อความออกจอ ต้องใส่\nเองถ้าอยากขึ้นบรรทัดใหม่
เปิดเว็บเซิร์ฟเวอร์ทดสอบ
PHP มีเว็บเซิร์ฟเวอร์ในตัว ไม่ต้องลง Apache สร้างไฟล์ index.php
<?php
declare(strict_types=1);
echo "<h1>หน้าแรกจาก PHP</h1>";
echo "<p>คุณเปิดหน้านี้ตอน " . date('H:i:s') . "</p>";สั่งในโฟลเดอร์เดียวกับไฟล์:
php -S localhost:8000[Wed Sep 7 14:25:01 2026] PHP 8.3.14 Development Server (http://localhost:8000) startedเปิดเบราว์เซอร์ไปที่ http://localhost:8000 จะเห็นหน้าเว็บ กด refresh แล้วเวลาจะเปลี่ยน เพราะ PHP รันโค้ดใหม่ทุกครั้งที่มีคำขอ
เซิร์ฟเวอร์นี้ใช้สำหรับ พัฒนาเท่านั้น รับทีละคำขอ ไม่เหมาะกับ production — งานจริงใช้ Nginx + php-fpm ซึ่งเราจะพูดถึงในเฟสเว็บ
หยุดเซิร์ฟเวอร์ด้วย Ctrl+C
เครื่องมือ CLI อื่นที่ควรรู้
ตรวจ syntax โดยไม่รัน — มีประโยชน์มากก่อน deploy:
php -l first.phpNo syntax errors detected in first.phpเชลล์โต้ตอบ — ลองโค้ดสั้น ๆ เร็ว ๆ:
php -aphp > echo strtoupper('hello');
HELLO
php > exitรันโค้ดบรรทัดเดียว ด้วย -r (ไม่ต้องมี <?php):
php -r "echo PHP_VERSION;"ดูค่าตั้งค่า เช่น หาไฟล์ php.ini ที่กำลังใช้:
php --iniเรื่องที่คนมักพลาด
- ลืมเพิ่ม PHP เข้า PATH บน Windows แล้วพิมพ์
phpไม่เจอ — เปิด PowerShell ใหม่หลังแก้ PATH หรือใช้ path เต็มC:\php\php.exe - ติดตั้งจาก
apt install phpเฉย ๆ บน Ubuntu รุ่นเก่า ได้ PHP 7.x หรือ 8.1 ที่หมดอายุ ต้องเพิ่ม PPAondrej/phpก่อน - รัน
php -Sแล้วเปิดผิดโฟลเดอร์ เซิร์ฟเวอร์เสิร์ฟจากโฟลเดอร์ที่คุณสั่งคำสั่ง (current directory) ไม่ใช่ที่ไฟล์อยู่ - ใส่
?>ปิดท้ายไฟล์แล้วมีบรรทัดว่างต่อท้าย ทำให้มี whitespace หลุดออกไปก่อน header (จะเจอปัญหาในบทเว็บ) — ไฟล์ที่มีแต่ PHP ล้วน ไม่ต้องใส่?> php -aบางระบบไม่มี readline พิมพ์แก้บรรทัดไม่ได้ ให้ลงphp8.3-readlineหรือใช้ไฟล์แทน
สรุป
- ติดตั้ง PHP 8.3+ ผ่าน winget/Homebrew/apt (พร้อม PPA
ondrej/phpบน Ubuntu) แล้วเช็คด้วยphp -v - รันไฟล์ด้วย
php script.phpไฟล์ CLI ขึ้นต้น<?php+declare(strict_types=1);ไม่ต้องปิด?> php -S localhost:8000เปิดเว็บเซิร์ฟเวอร์ทดสอบได้ทันที- เครื่องมือติดตัว:
php -lตรวจ syntax,php -aเชลล์โต้ตอบ,php -rรันบรรทัดเดียว,php --iniดูค่าตั้ง
บทถัดไปเข้าเรื่องภาษาจริง ๆ เริ่มจากตัวแปร ชนิดข้อมูลพื้นฐาน และวิธีส่องดูค่าข้างในตัวแปรด้วย var_dump() ซึ่งจะเป็นเพื่อนสนิทเวลาดีบั๊ก