PHP เงื่อนไข if, else, และ match
if / elseif / else
<?php
declare(strict_types=1);
$score = 72;
if ($score >= 80) {
echo "เกรด A\n";
} elseif ($score >= 70) {
echo "เกรด B\n";
} elseif ($score >= 60) {
echo "เกรด C\n";
} else {
echo "ตก\n";
}เกรด Bหมายเหตุ: PHP เขียน elseif ติดกัน (ต่างจาก else if ที่ก็ใช้ได้แต่ไม่นิยม) เงื่อนไขในวงเล็บจะถูกแปลงเป็น bool ตามกฎ falsy ในบทที่แล้ว
เชื่อมเงื่อนไขด้วย and / or
<?php
$age = 25;
$hasLicense = true;
if ($age >= 18 && $hasLicense) {
echo "ขับรถได้\n";
}
if ($age < 13 || $age > 60) {
echo "ได้ส่วนลด\n";
}
if (!$hasLicense) {
echo "ต้องไปสอบใบขับขี่ก่อน\n";
}&& และ || เป็นแบบ short-circuit — ถ้า && เจอตัวแรกเป็น false ก็ไม่ประเมินตัวหลัง มีประโยชน์ตอนเช็ค null ก่อนเรียก method:
<?php
if ($user !== null && $user->isActive()) {
// ปลอดภัย: ถ้า $user เป็น null จะไม่เรียก isActive()
}มี
and/orเป็นคำด้วย แต่ลำดับความสำคัญต่ำกว่า=ทำให้$x = true and false;ได้$xเป็นtrue(เซอร์ไพรส์!) — ใช้&&/||เสมอ
ternary — if แบบสั้น
<?php
$age = 20;
$type = $age >= 18 ? 'ผู้ใหญ่' : 'เยาวชน';
echo $type, "\n"; // ผู้ใหญ่
// ซ้อนได้ แต่กลายเป็นอ่านยาก — อย่าทำ
$grade = $score >= 80 ? 'A' : ($score >= 70 ? 'B' : 'C');ternary แบบสั้น ?: คืนค่าซ้ายถ้า truthy:
<?php
$name = $inputName ?: 'ไม่ระบุชื่อ'; // ถ้า $inputName ว่าง ใช้ค่าหลังถ้าจะเช็คแค่ null ใช้ ?? ดีกว่า (ไม่เตือน undefined):
<?php
$page = $_GET['page'] ?? 1;switch — ของเดิม ระวัง 2 เรื่อง
<?php
$day = 3;
switch ($day) {
case 1:
case 2:
case 3:
case 4:
case 5:
echo "วันทำงาน\n";
break;
case 6:
case 7:
echo "วันหยุด\n";
break;
default:
echo "ไม่รู้จักวันนี้\n";
}สองกับดักของ switch:
- ต้อง
break;ทุก case ไม่งั้นมันจะ “ไหลต่อ” ไป case ถัดไป (บางทีตั้งใจ แต่ส่วนใหญ่คือลืม) - เทียบแบบ
==(loose) —case 0:จะ match กับ"abc"ใน PHP 7 (PHP 8 แก้แล้วบางส่วน แต่ยังเสี่ยง)
match — ทางที่ดีกว่าใน PHP 8
match แก้ทั้งสองปัญหาของ switch: เทียบแบบ ===, ไม่ไหลต่อ, และ คืนค่าได้
<?php
declare(strict_types=1);
$day = 3;
$label = match ($day) {
1, 2, 3, 4, 5 => 'วันทำงาน',
6, 7 => 'วันหยุด',
default => 'ไม่รู้จักวันนี้',
};
echo $label, "\n"; // วันทำงานmatch กับเงื่อนไขซับซ้อน — ใส่ true เป็นตัวตั้ง:
<?php
$score = 72;
$grade = match (true) {
$score >= 80 => 'A',
$score >= 70 => 'B',
$score >= 60 => 'C',
default => 'ตก',
};
echo $grade, "\n"; // Bถ้าไม่มีสาขาไหน match และไม่มี default จะโยน \UnhandledMatchError — ซึ่งดี เพราะบังคับให้เราคิดครบทุกกรณี
<?php
$status = 'unknown';
echo match ($status) {
'active' => 'ใช้งานอยู่',
'banned' => 'ถูกระงับ',
};
// PHP Fatal error: Uncaught UnhandledMatchError: Unhandled case 'unknown'เลือกใช้อะไร
| สถานการณ์ | ใช้ |
|---|---|
| เงื่อนไข if–else ปกติ มีหลายบรรทัดในแต่ละสาขา | if / elseif / else |
| แปลงค่าหนึ่งเป็นอีกค่าหนึ่ง (mapping) | match |
| ต้องการ fall-through จริง ๆ หรือโค้ดเก่า | switch |
| เลือกค่า default เมื่อ null | ?? |
เรื่องที่คนมักพลาด
- ลืม
breakในswitchโค้ดไหลต่อไป case ถัดไปโดยไม่ตั้งใจ - ใช้
and/orแทน&&/||ลำดับความสำคัญต่างกัน ทำให้$ok = $a or $b;ไม่เป็นอย่างที่คิด matchลืม,ท้ายบรรทัด ก็ยังใช้ได้ แต่ลืมdefaultแล้วเจอค่าที่ไม่คาด จะ error (ตั้งใจให้เป็นแบบนั้น)- ternary ซ้อนกันหลายชั้น โดยไม่ใส่วงเล็บ — PHP บังคับให้ใส่วงเล็บตั้งแต่ 8.0 ไม่งั้น parse error
- เทียบ
$x == trueไม่จำเป็น เขียนif ($x)พอ และปลอดภัยกว่าเพราะ"abc" == trueเป็น true แต่"abc" === trueเป็น false
สรุป
if / elseif / elseสำหรับ logic ทั่วไป เชื่อมเงื่อนไขด้วย&&||!(ไม่ใช่andor)- ternary
? :และ?:สำหรับเลือกค่าสั้น ๆ,??สำหรับ fallback เมื่อ null switchเทียบ loose และต้องbreak—matchเทียบ strict, คืนค่าได้, ไม่ไหลต่อ, error เมื่อไม่ครบกรณี- เลือก
matchเป็นค่าเริ่มต้นเมื่องานคือ “แปลงค่าหนึ่งเป็นอีกค่า”
บทถัดไปว่าด้วยการวนซ้ำ — for, while, และ foreach ที่จะเป็นตัวหลักเวลาทำงานกับอาร์เรย์