PHP ตัวแปร ชนิดข้อมูล และการดูค่าด้วย var_dump
ทุกตัวแปรใน PHP ขึ้นต้นด้วยเครื่องหมาย $ และ ไม่ต้องประกาศชนิดล่วงหน้า กำหนดค่าปุ๊บใช้ได้ปั๊บ
<?php
declare(strict_types=1);
$name = 'สมชาย';
$age = 30;
$height = 172.5;
$isStudent = false;
$note = null;
echo "$name อายุ $age ปี\n";สมชาย อายุ 30 ปีชนิดข้อมูลพื้นฐาน
PHP มีชนิดข้อมูลหลัก ๆ ที่ต้องรู้จักก่อน:
| ชนิด | ตัวอย่าง | ความหมาย |
|---|---|---|
int | 42, -7, 0 | จำนวนเต็ม |
float | 3.14, 1.0, 2.5e3 | จำนวนทศนิยม |
string | 'hi', "สวัสดี" | ข้อความ |
bool | true, false | ค่าจริง/เท็จ |
null | null | “ไม่มีค่า” |
array | [1, 2, 3] | ชุดข้อมูล (บทที่ 9) |
object | new DateTime() | อ็อบเจกต์ (บทที่ 15) |
ชนิดของตัวแปรเปลี่ยนได้ตามค่าที่ใส่ (dynamic typing):
<?php
$x = 10; // ตอนนี้ $x เป็น int
$x = 'สิบ'; // ตอนนี้ $x เป็น string
$x = [1, 2]; // ตอนนี้ $x เป็น arrayทำได้ แต่ ไม่ควรทำ — ตัวแปรหนึ่งตัวควรเก็บข้อมูลชนิดเดียวตลอด อ่านง่ายกว่ามาก
ดูค่าข้างในด้วย var_dump()
var_dump() คือเครื่องมือดีบั๊กที่คุณจะใช้บ่อยที่สุด มันบอกทั้ง ค่า และ ชนิด และ ขนาด:
<?php
declare(strict_types=1);
var_dump(42);
var_dump(3.14);
var_dump('สวัสดี');
var_dump(true);
var_dump(null);int(42)
float(3.14)
string(15) "สวัสดี"
bool(true)
NULLstring(15) บอกว่าสตริงนี้ยาว 15 ไบต์ (ไม่ใช่ 6 ตัวอักษร) เพราะภาษาไทยแต่ละตัวใช้ 3 ไบต์ใน UTF-8 — จำไว้ก่อน เดี๋ยวบทสตริงจะอธิบายเรื่อง mb_strlen
print_r() กับ var_export()
var_dump() ละเอียดแต่รก ถ้าอยากได้อะไรอ่านง่ายกว่าสำหรับอาร์เรย์ ใช้ print_r():
<?php
$user = ['name' => 'อร', 'age' => 25];
print_r($user);Array
(
[name] => อร
[age] => 25
)var_export() พิมพ์ออกมาเป็นโค้ด PHP ที่ copy กลับไปใช้ได้:
<?php
var_export(['a' => 1, 'b' => 2]);
// ['a' => 1, 'b' => 2,]เช็คชนิดข้อมูล
<?php
declare(strict_types=1);
$value = 42;
echo gettype($value), "\n"; // integer
var_dump(is_int($value)); // bool(true)
var_dump(is_string($value)); // bool(false)
var_dump(is_numeric('3.14')); // bool(true) — สตริงที่เป็นตัวเลขก็ผ่านฟังก์ชัน is_* มีครบทุกชนิด: is_int, is_float, is_string, is_bool, is_array, is_null, is_callable — ใช้ is_* ดีกว่าเทียบ gettype() กับสตริง เพราะไม่พิมพ์ผิด
กฎการตั้งชื่อตัวแปร
- ขึ้นต้นด้วย
$ตามด้วยตัวอักษรหรือ_แล้วตามด้วยตัวอักษร/ตัวเลข/_ - case-sensitive —
$nameกับ$Nameคนละตัวกัน - นิยมใช้
camelCaseเช่น$firstName,$totalPrice - ตั้งชื่อให้สื่อความหมาย
$userEmailดีกว่า$eหรือ$data2
<?php
$totalPrice = 1500; // ดี
$tp = 1500; // สื่อความหมายไม่พอ
$1price = 1500; // ผิด: ขึ้นต้นด้วยตัวเลขไม่ได้ค่าคงที่เทียบกับตัวแปร
ถ้าค่าไม่ควรเปลี่ยน ใช้ค่าคงที่ด้วย const (รายละเอียดในบทหน้า):
<?php
const VAT_RATE = 0.07;
$price = 100;
echo $price * (1 + VAT_RATE); // 107ค่าคงที่ไม่มี $ นำหน้า และเปลี่ยนค่าไม่ได้หลังประกาศ
เรื่องที่คนมักพลาด
- ลืม
$— เขียนname = 'x'PHP จะมองว่าnameเป็นค่าคงที่ที่ยังไม่ประกาศ แล้ว error - สับสน
string(15)ใน var_dump ว่าเป็นจำนวนตัวอักษร มันคือจำนวนไบต์ ภาษาไทย/emoji จะไม่ตรงกับที่ตาเห็น - ใช้ตัวแปรที่ยังไม่กำหนดค่า PHP 8 จะเตือน
Warning: Undefined variable $xและให้ค่าnull— อย่าปล่อยผ่าน มันมักเป็นการพิมพ์ชื่อผิด - คิดว่า
var_dumpแสดงผลสวยในหน้าเว็บ มันพ่น text ล้วน ถ้าดูในเบราว์เซอร์ให้ครอบ<pre>หรือใช้var_dumpตอนรัน CLI - เทียบ
gettype($x) == 'integer'ชื่อจากgettypeคือ"integer"/"double"(ไม่ใช่"int"/"float") น่าสับสน — ใช้is_int()/is_float()แทน
สรุป
- ตัวแปรขึ้นต้นด้วย
$ไม่ต้องประกาศชนิด แต่ควรเก็บชนิดเดียวตลอดชีวิตตัวแปร - ชนิดพื้นฐาน:
int,float,string,bool,null(บวกarray/objectในบทถัด ๆ ไป) var_dump()บอกค่า+ชนิด+ขนาด,print_r()อ่านง่ายสำหรับอาร์เรย์,var_export()พิมพ์เป็นโค้ด- เช็คชนิดด้วย
is_int(),is_string(), ฯลฯ — เลี่ยงการเทียบสตริงจากgettype()
บทถัดไปเจาะเรื่องสตริง: ความต่างของ single quote กับ double quote การแทรกตัวแปรเข้าไปในข้อความ และ heredoc สำหรับข้อความยาว ๆ หลายบรรทัด