C โปรเจกต์: mini shell
เขียน shell แบบง่าย ที่รันได้จริง — พิมพ์ ls -l, echo hello, cd /tmp เข้าใจว่า bash/zsh ทำงานยังไงเบื้องหลัง
โปรเจกต์นี้ใช้ POSIX (
<unistd.h>,<sys/wait.h>) — รันบน Linux / macOS / WSLขอบเขตของ mini shell นี้: รองรับคำสั่งเดี่ยว + argument, built-in
cd/exit/pwd, และตรวจความยาวบรรทัด/จำนวน token — ยังไม่มี quote/escape, pipe (|), redirection (>/<), job control, หรือ$VARexpansion (เป็นงานต่อยอดท้ายบท)
shell ทำอะไร (วนลูป)
1. พิมพ์ prompt "mysh> "
2. อ่านบรรทัดคำสั่งจากผู้ใช้
3. แยกเป็น token: "ls -l /tmp" → ["ls", "-l", "/tmp"]
4. ถ้าเป็น built-in (cd, exit) → ทำเอง
5. ไม่ใช่ → fork() สร้าง process ลูก
6. ลูก: execvp() แทนที่ตัวเองด้วยโปรแกรมที่ขอ
7. พ่อ: waitpid() รอลูกจบ
8. กลับไปข้อ 1mysh.c
#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>
#include <string.h>
#include <unistd.h>
#include <sys/wait.h>
#include <errno.h>
#define MAX_LINE 1024
#define MAX_ARGS 64
// แยกบรรทัดเป็น token ด้วย whitespace, เขียน pointer ลง argv[], ปิดด้วย NULL
// คืนจำนวน token, หรือ -1 ถ้ามีมากกว่า max-1 (ไม่ตัดเงียบ ๆ)
static int tokenize(char *line, char *argv[], int max)
{
int argc = 0;
char *tok = strtok(line, " \t\r\n");
while (tok != NULL) {
if (argc >= max - 1) {
return -1; // token เกิน — ให้ผู้เรียกปฏิเสธทั้งบรรทัด
}
argv[argc++] = tok;
tok = strtok(NULL, " \t\r\n");
}
argv[argc] = NULL; // execvp ต้องการ NULL ปิดท้าย
return argc;
}
// built-in: คืน 1 ถ้าจัดการแล้ว (เขียนผลลง *status), 0 ถ้าไม่ใช่ built-in
static int run_builtin(int argc, char *argv[], int *should_exit, int *status)
{
if (strcmp(argv[0], "exit") == 0) {
*should_exit = 1;
if (argc > 1) *status = atoi(argv[1]); // exit [n] — ไม่ระบุ = ใช้ status ล่าสุด
return 1;
}
if (strcmp(argv[0], "cd") == 0) {
const char *dir = (argc > 1) ? argv[1] : getenv("HOME");
if (dir == NULL) dir = "/";
if (chdir(dir) != 0) {
fprintf(stderr, "cd: %s: %s\n", dir, strerror(errno));
*status = 1;
} else {
*status = 0;
}
return 1;
}
if (strcmp(argv[0], "pwd") == 0) {
char buf[MAX_LINE];
if (getcwd(buf, sizeof(buf))) {
printf("%s\n", buf);
*status = 0;
} else {
perror("pwd");
*status = 1;
}
return 1;
}
return 0; // ไม่ใช่ built-in
}
// รันโปรแกรมภายนอก
static int run_external(char *argv[])
{
pid_t pid = fork();
if (pid < 0) {
perror("fork");
return -1;
}
if (pid == 0) {
// --- process ลูก ---
execvp(argv[0], argv); // แทนที่ตัวเองด้วยโปรแกรมใหม่
// มาถึงตรงนี้ = execvp ล้มเหลว (โปรแกรมไม่มี, ไม่มีสิทธิ์)
fprintf(stderr, "%s: %s\n", argv[0], strerror(errno));
_exit(127); // _exit ไม่ flush stdio ของพ่อ
}
// --- process พ่อ ---
int status;
if (waitpid(pid, &status, 0) < 0) {
perror("waitpid");
return -1;
}
if (WIFEXITED(status)) {
return WEXITSTATUS(status); // exit code ของโปรแกรมที่รัน
}
if (WIFSIGNALED(status)) {
fprintf(stderr, "ถูกฆ่าด้วย signal %d\n", WTERMSIG(status));
return 128 + WTERMSIG(status);
}
return 0;
}
int main(void)
{
char line[MAX_LINE];
char *argv[MAX_ARGS];
int last_status = 0;
int should_exit = 0;
while (!should_exit) {
printf("mysh> ");
fflush(stdout);
if (fgets(line, sizeof(line), stdin) == NULL) {
printf("\n"); // Ctrl+D
break;
}
if (strchr(line, '\n') == NULL && !feof(stdin)) {
fprintf(stderr, "บรรทัดยาวเกิน %d ตัว — ข้าม\n", MAX_LINE - 1);
int c;
while ((c = getchar()) != '\n' && c != EOF) { } // ทิ้งส่วนที่เหลือของบรรทัด
last_status = 1;
continue;
}
// สำเนาไว้ก่อน tokenize (strtok แก้ในตัว) — ที่นี่ไม่ต้อง เพราะไม่ใช้ line ต่อ
int argc = tokenize(line, argv, MAX_ARGS);
if (argc < 0) {
fprintf(stderr, "argument เยอะเกิน %d — ข้ามทั้งบรรทัด\n", MAX_ARGS - 1);
last_status = 1;
continue;
}
if (argc == 0) {
continue; // บรรทัดว่าง
}
if (run_builtin(argc, argv, &should_exit, &last_status)) {
continue;
}
last_status = run_external(argv);
}
return last_status;
}Makefile
CC = gcc
CFLAGS = -std=c17 -Wall -Wextra -g -fsanitize=address,undefined
mysh: mysh.c
$(CC) $(CFLAGS) -o $@ $<
.PHONY: clean
clean:
rm -f myshรัน
make
./myshmysh> echo hello from my shell
hello from my shell
mysh> ls
Makefile mysh mysh.c
mysh> pwd
/home/user/mysh
mysh> cd /tmp
mysh> pwd
/tmp
mysh> nonexistent-command
nonexistent-command: No such file or directory
mysh> exitfork / exec / wait — หัวใจ
fork()— สร้างสำเนาของ process ปัจจุบัน คืน สองครั้ง: ในพ่อคืน PID ของลูก, ในลูกคืน0(จุดนี้แหวกความคุ้นเคย — ฟังก์ชันเดียวคืนสองที่)execvp(prog, argv)— แทนที่ โค้ดของ process ปัจจุบันด้วยโปรแกรมprog— ถ้าสำเร็จ จะ ไม่ return (โค้ดหลัง execvp = execvp ล้มเหลว)p= หาใน$PATH,v= argv เป็น arraywaitpid(pid, &status, 0)— พ่อรอลูกจบ,statusมีข้อมูลว่าลูกจบยังไง (แกะด้วยWIFEXITED/WEXITSTATUS)
ทำไมต้อง fork ก่อน exec: exec ทำลาย process เดิม ถ้า shell exec ตรง ๆ shell ก็หายไป — จึง fork ลูกออกมาให้ลูก exec (ตายแทน) แล้วพ่อ (shell) รอด
ทำไม _exit ไม่ใช่ exit ในลูก
exit() flush stdio buffer และเรียก atexit handlers — buffer พวกนี้ แชร์กับพ่อจาก fork ถ้าลูกเรียก exit() อาจ flush ข้อมูลที่พ่อ buffer ไว้ซ้ำ ใช้ _exit() ในลูกหลัง exec ล้มเหลว
จุดที่ใช้ความรู้จากบทก่อน
| ส่วน | บท |
|---|---|
fgets อ่านบรรทัด, loop จน EOF (Ctrl+D) | 22, 24 |
strtok แยก token (แก้ string ในตัว) | 10 |
argv[] ปิดด้วย NULL | 16, 24 |
strcmp เทียบคำสั่ง | 10 |
strerror(errno), perror | 32 |
exit code, WEXITSTATUS | 24 |
fflush(stdout) ก่อนอ่าน (prompt โผล่ก่อน) | 22 |
ต่อยอด
- redirect —
ls > out.txt: ตรวจ token>,open()ไฟล์,dup2()แทน stdout ในลูกก่อน exec - pipe —
ls | grep .c:pipe()สร้าง 2 fd, fork สองลูก,dup2ต่อ stdout ตัวแรกเข้า stdin ตัวสอง - background —
sleep 5 &: ไม่waitpidทันที เก็บ PID ไว้ reap ทีหลัง - signal — จับ
SIGINT(Ctrl+C) ไม่ให้ shell ตาย แต่ส่งต่อให้ process ที่กำลังรัน - history, tab completion (ใช้
readlinelibrary), environment variable expansion ($HOME)
เรื่องที่คนมักพลาด
execโดยไม่fork— process ปัจจุบันหายไป (shell ตาย)- โค้ดหลัง
execvpคิดว่ารันปกติ — รันเฉพาะเมื่อ execvp ล้มเหลว ต้องมี error +_exit - ไม่
waitpid— ลูกกลายเป็น zombie (ยัง occupy slot ใน process table) - ใช้
exit()แทน_exit()ในลูก — flush buffer ที่แชร์กับพ่อ output ซ้ำ strtokแก้lineในตัว — ถ้าต้องใช้lineต่อ ทำสำเนาก่อน- ลืม
fflush(stdout)หลังพิมพ์ prompt — prompt ค้างใน buffer โผล่หลังผู้ใช้พิมพ์ argv[]ไม่ปิดด้วย NULL —execvpอ่านเลยขอบ arrayfork()คืน -1 ไม่เช็ค — ระบบ process เต็ม แล้วโค้ดทำงานผิด- บรรทัดยาวเกิน buffer —
fgetsอ่านแค่บางส่วน รอบถัดไปอ่านที่เหลือเป็นคำสั่งใหม่ ตรวจว่ามี\nไหม ถ้าไม่มีให้ทิ้งส่วนที่เหลือ + ปฏิเสธ - token เกิน
MAX_ARGS—tokenizeเดิมตัดเงียบ ๆ (รันคำสั่งผิดจากที่ป้อน) ให้คืน -1 แล้วปฏิเสธทั้งบรรทัด - built-in ไม่อัปเดต
last_status—cdที่ล้มเหลวยังทำให้ shell ออกด้วย 0; ให้ built-in เขียนผลลงlast_statusเหมือน external
สรุป
- shell loop: prompt →
fgets→strtokเป็นargv[](ปิด NULL) → built-in หรือ external - built-in (
cd,exit,pwd) ต้องทำในตัว shell เอง (cdต้องเปลี่ยน cwd ของ shell ไม่ใช่ลูก) และอัปเดต exit status เหมือนคำสั่งภายนอก - ตรวจ ความยาวบรรทัด และ จำนวน token ก่อนรัน — ปฏิเสธทั้งบรรทัดถ้าเกิน ไม่รันบางส่วน
- external:
fork()→ ลูกexecvp(argv[0], argv)(ไม่ return ถ้าสำเร็จ) → พ่อwaitpid()→WEXITSTATUS - ลูกที่ exec ล้มเหลว: error ไป stderr +
_exit(127)(ไม่exit) fflush(stdout)ก่อนอ่าน input เสมอ
จบซีรีส์ C — จาก printf("hello") ถึง pointer, malloc, linked list, hash map, และ shell ที่รันได้จริง คุณเข้าใจแล้วว่าหน่วยความจำ, process, และการคอมไพล์ทำงานยังไงในระดับที่ภาษาอื่นซ่อนไว้ — ความรู้นี้ทำให้ทุกภาษาที่เรียนต่อจากนี้ “ใส” ขึ้น และเปิดประตูสู่งาน systems, embedded, และ C++