C argc/argv, stdin/stdout/stderr และ exit code



main รับ argument

#include <stdio.h>

int main(int argc, char *argv[])
{
    printf("argc = %d\n", argc);
    for (int i = 0; i < argc; i++) {
        printf("argv[%d] = \"%s\"\n", i, argv[i]);
    }
    return 0;
}
gcc args.c -o args
./args hello world 42
argc = 4
argv[0] = "./args"
argv[1] = "hello"
argv[2] = "world"
argv[3] = "42"
  • argc — จำนวน argument (รวมชื่อโปรแกรม)
  • argv[0] — ชื่อโปรแกรมที่ใช้เรียก
  • argv[1] ถึง argv[argc-1] — argument จริง
  • argv[argc] — NULL เสมอ
  • ทุก argument เป็น สตริง — แปลงตัวเลขเอง (strtol)

ตัวอย่าง: โปรแกรมบวกเลข

#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>
#include <errno.h>
#include <limits.h>

int main(int argc, char *argv[])
{
    if (argc < 3) {
        fprintf(stderr, "ใช้งาน: %s <เลข1> <เลข2> ...\n", argv[0]);
        return 1;
    }

    long sum = 0;
    for (int i = 1; i < argc; i++) {
        errno = 0;
        char *end;
        long n = strtol(argv[i], &end, 10);
        if (end == argv[i] || *end != '\0') {          // ว่าง หรือมีอักขระที่ไม่ใช่ตัวเลข
            fprintf(stderr, "ไม่ใช่ตัวเลข: %s\n", argv[i]);
            return 1;
        }
        if (errno == ERANGE) {                          // เกินช่วง long
            fprintf(stderr, "ตัวเลขเกินช่วง: %s\n", argv[i]);
            return 1;
        }
        if ((n > 0 && sum > LONG_MAX - n) ||            // ผลรวมจะ overflow
            (n < 0 && sum < LONG_MIN - n)) {
            fprintf(stderr, "ผลรวมล้นช่วง\n");
            return 1;
        }
        sum += n;
    }
    printf("%ld\n", sum);
    return 0;
}
./add 10 20 30
# 60
./add 10 abc
# ไม่ใช่ตัวเลข: abc   (exit code 1)

สามสตรีมมาตรฐาน

สตรีมFILE*ใช้ทำอะไรshell
standard inputstdinอ่าน input< file หรือ pipe จากคำสั่งก่อน
standard outputstdoutผลลัพธ์ปกติ> file, | next
standard errorstderrข้อความ error / สถานะ2> file, ไม่ถูก pipe

กฎ: ผลลัพธ์จริงไป stdout, ข้อความ error/progress ไป stderr — ทำให้ pipe/redirect ได้ถูก

printf("ผลลัพธ์\n");                       // = fprintf(stdout, ...)
fprintf(stderr, "กำลังประมวลผล...\n");     // ไม่ปนกับผลลัพธ์
./prog > result.txt      # เฉพาะ stdout ลงไฟล์, "กำลังประมวลผล..." ยังโผล่ที่จอ
./prog 2> errors.log     # เฉพาะ stderr ลงไฟล์

อ่านจาก stdin

โปรแกรมสไตล์ Unix อ่านจาก stdin เมื่อไม่มีไฟล์ระบุ — ทำให้ pipe ได้:

#include <stdio.h>
#include <string.h>
#include <stdbool.h>

int main(void)
{
    char line[1024];
    long line_count = 0;
    bool start_of_line = true;

    while (fgets(line, sizeof(line), stdin) != NULL) {
        if (start_of_line) {
            printf("%ld: ", ++line_count);
        }
        fputs(line, stdout);
        size_t len = strlen(line);
        start_of_line = (len > 0 && line[len - 1] == '\n');   // บรรทัดยาวเกิน buffer = อ่านหลายครั้ง
    }
    printf("รวม %ld บรรทัด\n", line_count);
    return 0;
}

ถ้าเพิ่ม line_count ทุกครั้งที่ fgets คืนค่า บรรทัดที่ยาวเกิน 1023 ตัวจะถูกนับหลายครั้ง — ต้องนับเฉพาะตอนที่ขึ้นบรรทัดใหม่จริง (ก้อนก่อนหน้าจบด้วย \n)

./numberlines < poem.txt
cat poem.txt | ./numberlines
echo -e "a\nb\nc" | ./numberlines

อ่านทีละตัวอักษร:

int c;
while ((c = getchar()) != EOF) {     // getchar คืน int (เพื่อรองรับ EOF = -1)
    putchar(toupper(c));
}

getchar() / getc(f) คืน int ไม่ใช่ char — ต้องเก็บใน int เพื่อแยก EOF (-1) จากไบต์ 0xFF

รับได้ทั้งไฟล์และ stdin

#include <stdio.h>

void process(FILE *f)
{
    char line[1024];
    while (fgets(line, sizeof(line), f)) {
        fputs(line, stdout);
    }
}

int main(int argc, char *argv[])
{
    if (argc < 2) {
        process(stdin);              // ไม่มีไฟล์ → อ่าน stdin
    } else {
        for (int i = 1; i < argc; i++) {
            FILE *f = fopen(argv[i], "r");
            if (!f) { perror(argv[i]); continue; }
            process(f);
            fclose(f);
        }
    }
    return 0;
}

exit code

return 0;              // จาก main
exit(0);              // จากที่ไหนก็ได้ (ต้อง #include <stdlib.h>)

return EXIT_SUCCESS;   // 0
return EXIT_FAILURE;   // มักเป็น 1

แบบแผน: 0 = สำเร็จ, 1 = error ทั่วไป, 2 = ใช้ option ผิด, ค่าอื่น ๆ ตามที่โปรแกรมกำหนด

./prog && echo "สำเร็จ" || echo "ล้มเหลว"
echo $?              # ดู exit code ของคำสั่งล่าสุด

atexit() ลงทะเบียนฟังก์ชันที่จะรันตอนโปรแกรมจบ (cleanup):

void cleanup(void) { printf("ทำความสะอาด\n"); }
atexit(cleanup);

parse option ด้วย getopt (POSIX)

#define _POSIX_C_SOURCE 200809L   // ต้องมาก่อน include — ไม่งั้น -std=c17 ไม่เห็น optarg/optind
#include <stdio.h>
#include <unistd.h>       // getopt
#include <stdlib.h>

int main(int argc, char *argv[])
{
    int verbose = 0;
    int count = 1;
    const char *output = NULL;
    int opt;

    while ((opt = getopt(argc, argv, "vn:o:")) != -1) {   // "n:" = -n ต้องมีค่าตาม
        switch (opt) {
            case 'v': verbose = 1; break;
            case 'n': count = atoi(optarg); break;
            case 'o': output = optarg; break;
            default:
                fprintf(stderr, "ใช้งาน: %s [-v] [-n count] [-o file] args...\n", argv[0]);
                return 2;
        }
    }

    printf("verbose=%d count=%d output=%s\n", verbose, count, output ? output : "(stdout)");

    // argument ที่ไม่ใช่ option อยู่ที่ argv[optind] เป็นต้นไป
    for (int i = optind; i < argc; i++) {
        printf("arg: %s\n", argv[i]);
    }
    return 0;
}
./prog -v -n 5 -o out.txt file1 file2
# verbose=1 count=5 output=out.txt
# arg: file1
# arg: file2

getopt อยู่ใน <unistd.h> (POSIX — Linux/macOS/WSL) ไม่ใช่มาตรฐาน C — ถ้าคอมไพล์ -std=c17 ต้อง #define _POSIX_C_SOURCE 200809L ก่อน #include ทุกตัว (หรือใช้ -std=gnu17) ไม่งั้น optarg/optind และ prototype จะมองไม่เห็น

เรื่องที่คนมักพลาด

  • เข้าถึง argv[1] โดยไม่เช็ค argc — ถ้าไม่มี argument, argv[1] เป็น NULL → segfault ตอนใช้
  • ไม่แปลง argv จากสตริง — argv[1] เป็น "42" ไม่ใช่ 42 ต้อง strtol/atoi
  • พิมพ์ error ไป stdout — ปนกับผลลัพธ์ ทำให้ pipe เพี้ยน ใช้ stderr
  • char c = getchar(); — ถ้าไบต์เป็น 0xFF กับ EOF แยกไม่ออก ใช้ int c
  • ไม่มี exit code ที่มีความหมาย — return 0 ตลอดแม้ error, script ไม่รู้
  • strtol เช็คแค่ *end — argument ว่างผ่านเป็น 0, ไม่จับ ERANGE, ไม่กัน sum + n overflow เช็ค end == argv[i], errno, และ overflow ก่อนบวก
  • นับบรรทัดจากจำนวนครั้งที่ fgets คืนค่า — บรรทัดยาวเกิน buffer ถูกนับหลายรอบ นับเฉพาะตอนก้อนก่อนจบด้วย \n
  • ลืมว่า getopt ไม่ใช่มาตรฐาน C — ต้อง _POSIX_C_SOURCE ก่อน include เมื่อ -std=c17; ไม่มีบน MSVC ดั้งเดิม
  • optarg ใช้กับ option ที่ไม่มี : — เป็น NULL

สรุป

  • int main(int argc, char *argv[]) — argv[0] ชื่อโปรแกรม, argv[1..argc-1] argument (สตริง), argv[argc] = NULL
  • เช็ค argc ก่อนเข้าถึง argv[i]; แปลงตัวเลขด้วย strtol
  • stdout = ผลลัพธ์, stderr = error/progress (ใช้ fprintf(stderr, ...))
  • อ่าน stdin เมื่อไม่มีไฟล์ระบุ → โปรแกรม pipe ได้; getchar()/getc() คืน int (แยก EOF)
  • exit code: 0 สำเร็จ, ไม่ใช่ 0 = error; return จาก main หรือ exit()
  • getopt(argc, argv, "vn:o:") parse option (POSIX) — optarg, optind

บทถัดไปว่าด้วย preprocessor ให้ลึกขึ้น — #define มาโครมี argument, #ifdef และ include guard