C อ่านเขียนไฟล์



เปิดไฟล์ด้วย fopen

#include <stdio.h>

int main(void)
{
    FILE *f = fopen("data.txt", "r");
    if (f == NULL) {                       // ** เช็คทุกครั้ง **
        perror("เปิด data.txt ไม่ได้");    // พิมพ์ข้อความ error ของระบบ
        return 1;
    }

    // ... อ่าน/เขียน

    fclose(f);                             // ปิดเสมอ
    return 0;
}

fopen คืน FILE * (handle) หรือ NULL ถ้าเปิดไม่ได้ (ไฟล์ไม่มี, ไม่มีสิทธิ์, …) perror พิมพ์ข้อความที่เราให้ + : + คำอธิบาย errno

โหมดของ fopen

โหมดความหมาย
"r"อ่าน — ไฟล์ต้องมีอยู่
"w"เขียน — สร้างใหม่ หรือ ล้างไฟล์เดิมให้ว่าง
"a"เขียนต่อท้าย — สร้างถ้าไม่มี, ไม่ล้างของเดิม
"r+"อ่าน + เขียน — ไฟล์ต้องมีอยู่
"w+"อ่าน + เขียน — ล้างไฟล์
"a+"อ่าน + เขียนต่อท้าย
เติม "b"โหมด binary ("rb", "wb") — สำคัญบน Windows (บทที่ 23)

"w" ล้างไฟล์ทันทีที่เปิด — ระวังเปิดไฟล์สำคัญด้วย "w" โดยไม่ตั้งใจ

เขียนข้อความ

FILE *f = fopen("output.txt", "w");
if (!f) { perror("output.txt"); return 1; }

fprintf(f, "ชื่อ: %s\n", "สมชาย");        // เหมือน printf แต่เขียนลงไฟล์
fprintf(f, "อายุ: %d\n", 30);
fputs("บรรทัดสุดท้าย\n", f);             // เขียนสตริง (ไม่เติม \n เอง)

fclose(f);

output.txt:

ชื่อ: สมชาย
อายุ: 30
บรรทัดสุดท้าย

อ่านทีละบรรทัดด้วย fgets

FILE *f = fopen("names.txt", "r");
if (!f) { perror("names.txt"); return 1; }

char line[256];
while (fgets(line, sizeof(line), f) != NULL) {
    // fgets เก็บ '\n' ไว้ท้ายบรรทัดด้วย — ตัดออกถ้าไม่ต้องการ
    line[strcspn(line, "\n")] = '\0';
    printf("[%s]\n", line);
}

fclose(f);

fgets(buf, size, f):

  • อ่านจนเจอ \n หรือ ได้ size - 1 ตัว หรือ EOF
  • เก็บ \n ไว้ (ถ้าอ่านครบบรรทัด) + ปิด '\0'
  • คืน NULL เมื่อจบไฟล์หรือ error
  • ปลอดภัยกว่า gets (ที่ถูกลบไปแล้ว) และ fscanf("%s") — จำกัดขนาด buffer

strcspn(line, "\n") คืน index ของ \n ตัวแรก — เขียน '\0' ทับเพื่อตัด newline

อ่านค่าแบบมีรูปแบบด้วย fscanf

// ไฟล์: scores.txt
// อร 85
// บอย 72
// แก้ว 90

FILE *f = fopen("scores.txt", "r");
char name[50];
int score;

while (fscanf(f, "%49s %d", name, &score) == 2) {   // เช็คว่าอ่านได้ครบ 2 field
    printf("%s ได้ %d\n", name, score);
}
fclose(f);
  • fscanf คืนจำนวน field ที่อ่านสำเร็จ — เช็ค == 2 (ไม่ใช่ != EOF)
  • %49s จำกัดความยาว (buffer 50) — %s เปล่า ๆ overflow ได้
  • fscanf ข้าม whitespace (space, tab, newline) อัตโนมัติสำหรับ %s %d

fscanf เปราะกับ input ที่ไม่ตรงรูปแบบ — งานจริงมักอ่านทั้งบรรทัดด้วย fgets แล้ว parse ด้วย sscanf / strtok

อ่านทั้งไฟล์เข้า buffer

วิธีนี้ใช้ได้เฉพาะ regular file ที่ seek ได้ (ไม่ใช่ pipe, socket, /proc/...) และต้องตรวจทุกผลลัพธ์:

#include <stdio.h>
#include <stdlib.h>
#include <stdint.h>   // SIZE_MAX

char *read_whole_file(const char *path, size_t *out_size)
{
    FILE *f = fopen(path, "rb");
    if (!f) return NULL;

    if (fseek(f, 0, SEEK_END) != 0)  { fclose(f); return NULL; }
    long size = ftell(f);
    if (size < 0)                    { fclose(f); return NULL; }   // seek ไม่ได้
    if (fseek(f, 0, SEEK_SET) != 0)  { fclose(f); return NULL; }
    if ((unsigned long)size >= SIZE_MAX) { fclose(f); return NULL; }  // size + 1 จะ overflow

    char *buf = malloc((size_t)size + 1);
    if (!buf) { fclose(f); return NULL; }

    size_t got = fread(buf, 1, (size_t)size, f);
    if (got != (size_t)size && ferror(f)) {     // อ่านพลาด ไม่ใช่แค่ได้สั้นกว่า
        free(buf);
        fclose(f);
        return NULL;
    }
    buf[got] = '\0';
    fclose(f);

    if (out_size) *out_size = got;
    return buf;                   // ผู้เรียกต้อง free
}

int main(void)
{
    size_t size;
    char *content = read_whole_file("data.txt", &size);
    if (content) {
        printf("อ่านได้ %zu ไบต์\n", size);
        printf("%s", content);
        free(content);
    }
    return 0;
}

ไฟล์บางชนิด (เช่น /proc/self/status) รายงานขนาดเป็น 0 ทั้งที่มีเนื้อหา — ถ้าต้องรองรับ stream ทั่วไป ให้อ่านเป็นบล็อกด้วย fread วนไป แล้วขยาย buffer ด้วย realloc จนกว่าจะจบ อย่าถือว่า ftell = ขนาดจริงเสมอ

เช็ค error หลังอ่าน/เขียน

if (fprintf(f, "...") < 0) {
    // เขียนล้มเหลว (ดิสก์เต็ม?)
}

// หลัง loop อ่าน แยกว่าจบเพราะ EOF หรือ error — ตรวจ "ก่อน" ปิดไฟล์
if (ferror(f)) {
    perror("อ่านไฟล์ผิดพลาด");
} else if (feof(f)) {
    // จบปกติ
}

if (fclose(f) != 0) {
    // ข้อมูลที่ buffer ไว้อาจเขียนไม่สำเร็จ — fclose flush ตอนปิด
}

ferror(f) / feof(f) ต้องเรียก ก่อน fclose(f) — หลังปิดแล้ว f ใช้ไม่ได้อีก

เรื่องที่คนมักพลาด

  • ไม่เช็ค fopen คืน NULL — deref NULL ตอน fprintf(NULL, ...) = crash
  • ลืม fclose — data ที่ buffer ไว้อาจไม่ถูกเขียน, file descriptor leak
  • เปิดด้วย "w" ทั้งที่อยากเก็บของเดิม — ล้างไฟล์ทันที ใช้ "a" ถ้าจะต่อท้าย
  • while (!feof(f)) — feof เป็นจริง *หลัง* อ่านพลาด ทำให้วนเกิน 1 รอบด้วยข้อมูลเก่า เช็คค่าคืนของ fgets/fscanf แทน
  • fscanf(f, "%s", buf) ไม่จำกัดความยาว — buffer overflow ใช้ %49s
  • fgets แล้วลืมว่ามี \n ติดมา — ตัดด้วย strcspn
  • เช็ค fscanf(...) != EOF แทน == <จำนวน field> — ไม่แยก “อ่านครบ” กับ “อ่านได้บางส่วน”

สรุป

  • fopen(path, mode) → FILE * หรือ NULL — เช็ค NULL เสมอ, perror พิมพ์สาเหตุ
  • โหมด: "r" อ่าน, "w" เขียน (ล้างไฟล์), "a" ต่อท้าย, +b เพิ่มความสามารถ
  • เขียน: fprintf(f, ...), fputs(s, f)
  • อ่านบรรทัด: fgets(buf, size, f) (ปลอดภัย, เก็บ \n — ตัดด้วย strcspn)
  • อ่านมีรูปแบบ: fscanf — เช็คจำนวน field, ใช้ %49s; หรือ fgets + sscanf
  • เช็ค ferror/feof แยกกัน ก่อน fclose; fclose เสมอ (มัน flush ด้วย) และเช็คค่าคืน
  • อ่านทั้งไฟล์: เฉพาะ regular file ที่ seek ได้ — ตรวจ fseek/ftell/overflow ของ size+1/ferror ทุกจุด

บทถัดไปว่าด้วยไฟล์ binary — fread/fwrite เป็นบล็อก, fseek/ftell และเหตุผลที่ feof มักถูกใช้ผิด