C เขียนเทสต์
C ไม่มี test framework มาตรฐาน แต่ระบบทดสอบที่ใช้ได้จริงเขียนเองได้ในไม่กี่บรรทัด
แยกโค้ดให้ทดสอบได้ก่อน
ทดสอบยากถ้าโค้ดผูกกับ I/O — แยก logic บริสุทธิ์ (รับ input คืน output) ออกจากส่วนที่อ่านไฟล์/พิมพ์จอ
// ❌ ทดสอบยาก
void run(void) {
int n;
scanf("%d", &n);
printf("%d\n", n * n);
}
// ✅ ทดสอบง่าย — logic แยกออกมา
int square(int n) { return n * n; }
void run(void) {
int n;
if (scanf("%d", &n) != 1) return; // อ่านไม่ได้ = ไม่ทำต่อ
printf("%d\n", square(n));
}เทสต์ด้วย assert ล้วน ๆ
// test_math.c
#include <assert.h>
#include <stdio.h>
#include "mathutil.h"
int main(void)
{
assert(gcd(12, 18) == 6);
assert(gcd(17, 5) == 1);
assert(gcd(0, 5) == 5);
assert(factorial(0) == 1);
assert(factorial(5) == 120);
assert(is_prime(2) == 1);
assert(is_prime(1) == 0);
assert(is_prime(15) == 0);
assert(is_prime(17) == 1);
printf("เทสต์ผ่านทั้งหมด\n");
return 0;
}gcc -std=c17 -g test_math.c mathutil.c -o test_math
./test_mathข้อเสีย: assert ตัวแรกที่ fail → โปรแกรมตายทันที ไม่รู้ว่าตัวอื่นเป็นไง และ -DNDEBUG ปิด assert หมด
test runner จิ๋ว — นับ pass/fail
// test.h
#ifndef TEST_H
#define TEST_H
#include <stdio.h>
#include <string.h>
static int tests_run = 0;
static int tests_failed = 0;
#define CHECK(cond) do { \
tests_run++; \
if (!(cond)) { \
tests_failed++; \
printf(" FAIL: %s (%s:%d)\n", #cond, __FILE__, __LINE__); \
} \
} while (0)
#define CHECK_EQ_INT(a, b) do { \
tests_run++; \
long _a = (a), _b = (b); \
if (_a != _b) { \
tests_failed++; \
printf(" FAIL: %s == %s (got %ld, want %ld) (%s:%d)\n", \
#a, #b, _a, _b, __FILE__, __LINE__); \
} \
} while (0)
#define CHECK_STR(a, b) do { \
tests_run++; \
if (strcmp((a), (b)) != 0) { \
tests_failed++; \
printf(" FAIL: got \"%s\", want \"%s\" (%s:%d)\n", \
(a), (b), __FILE__, __LINE__); \
} \
} while (0)
#define TEST(name) printf("[%s]\n", name)
#define TEST_SUMMARY() do { \
printf("\n%d ผ่าน, %d ล้มเหลว (จาก %d)\n", \
tests_run - tests_failed, tests_failed, tests_run); \
return tests_failed > 0 ? 1 : 0; \
} while (0)
#endifใช้:
// test_math.c
#include "test.h"
#include "mathutil.h"
static void test_gcd(void)
{
TEST("gcd");
CHECK_EQ_INT(gcd(12, 18), 6);
CHECK_EQ_INT(gcd(17, 5), 1);
CHECK_EQ_INT(gcd(100, 100), 100);
CHECK_EQ_INT(gcd(0, 7), 7);
}
static void test_factorial(void)
{
TEST("factorial");
CHECK_EQ_INT(factorial(0), 1);
CHECK_EQ_INT(factorial(1), 1);
CHECK_EQ_INT(factorial(5), 120);
}
static void test_is_prime(void)
{
TEST("is_prime");
CHECK(is_prime(2));
CHECK(!is_prime(1));
CHECK(!is_prime(0));
CHECK(is_prime(97));
CHECK(!is_prime(100));
}
int main(void)
{
test_gcd();
test_factorial();
test_is_prime();
TEST_SUMMARY();
}[gcd]
[factorial]
[is_prime]
12 ผ่าน, 0 ล้มเหลว (จาก 12)ถ้ามี fail:
[gcd]
FAIL: gcd(17, 5) == 1 (got 5, want 1) (test_math.c:9)
11 ผ่าน, 1 ล้มเหลว (จาก 12)exit code ไม่ใช่ 0 → CI จับได้
รวมเข้า Makefile
CC = gcc
CFLAGS = -std=c17 -Wall -Wextra -g -fsanitize=address,undefined
test_math: test_math.c mathutil.c
$(CC) $(CFLAGS) -o $@ $^
.PHONY: test
test: test_math
./test_math
.PHONY: clean
clean:
rm -f test_math *.omake testรันเทสต์พร้อม ASan/UBSan — จับบั๊กหน่วยความจำในโค้ดที่ทดสอบด้วย
ทดสอบกรณี edge
static void test_edge_cases(void)
{
TEST("edge cases");
CHECK_EQ_INT(square(0), 0);
CHECK_EQ_INT(square(-4), 16);
// ทดสอบ overflow / ขอบเขต
CHECK(safe_multiply(INT_MAX, 2, &(int){0}) == -1);
// อาร์เรย์ว่าง, NULL, ขนาด 1
Vector *v = vec_new();
CHECK(v != NULL);
CHECK_EQ_INT(vec_len(v), 0);
CHECK(vec_get(v, 0, &(int){0}) != 0); // อ่านจากอาร์เรย์ว่าง = error
vec_free(v);
}edge cases ที่ควรทดสอบเสมอ: 0, ค่าลบ, ค่าสูงสุด (INT_MAX), อาร์เรย์ว่าง, ขนาด 1, NULL pointer, สตริงว่าง
framework ที่มีจริง
สำหรับโปรเจกต์ใหญ่:
- Unity — เล็ก, header-only-ish, นิยมใน embedded
- Criterion — modern, แต่ละ test แยก process (crash ไม่ล้มทั้งชุด), มี parameterized test
- CMocka — มี mocking, ใช้กับ CMake
- greatest / µnit — single-header, เบามาก
แต่ test runner จิ๋วข้างบนเพียงพอสำหรับเริ่มต้นและโปรเจกต์เล็ก–กลาง
เรื่องที่คนมักพลาด
- ทดสอบเฉพาะ happy path — บั๊กอยู่ใน edge case ทดสอบ 0, ลบ, สูงสุด, ว่าง, NULL
- ใช้
assertล้วน — fail ตัวแรกแล้วหยุด,-DNDEBUGปิดหมด ใช้ macro ที่นับต่อ - เทสต์ไม่รันใน CI / ไม่คืน exit code — เทสต์ที่ไม่รันอัตโนมัติก็เหมือนไม่มี
- ไม่รันเทสต์พร้อม sanitizer — พลาดบั๊กหน่วยความจำในโค้ดที่ทดสอบ
- โค้ดผูกกับ I/O — แยก logic บริสุทธิ์ออกมาก่อน
- เทสต์พึ่งกัน / พึ่งลำดับการรัน — แต่ละ test ต้องเป็นอิสระ, สร้าง fixture ใหม่
สรุป
- แยก logic บริสุทธิ์ (input → output) ออกจาก I/O ก่อน — ทดสอบได้ง่าย
assertล้วนก็เริ่มได้ แต่ macroCHECKที่นับ pass/fail และคืน exit code ดีกว่า (~30 บรรทัด)- รวมเข้า
make testพร้อม-fsanitize=address,undefined - ทดสอบ edge case เสมอ: 0, ลบ,
INT_MAX, ว่าง, ขนาด 1, NULL - framework จริง: Unity, Criterion, CMocka — ใช้เมื่อโปรเจกต์โต
จบเฟสความถูกต้อง บทถัดไปเข้าเฟสขั้นสูง เริ่มที่ printf/scanf ให้ครบและปลอดภัย — format specifier ทั้งหมดและ snprintf