Python f-string ขั้นสูง
บทที่ 6 เราเรียน f-string พื้นฐานไปแล้ว บทนี้ลงลึกเรื่องการจัดรูปแบบ (format specification) ที่อยู่หลังเครื่องหมาย : ในปีกกา ซึ่งมีประโยชน์มากเวลาทำตาราง รายงาน หรือแสดงตัวเลขให้อ่านง่าย
โครงสร้าง format spec
{ค่า:[fill][align][sign][width][,][.precision][type]}ไม่ต้องจำทั้งหมด ค่อย ๆ ดูทีละส่วน
จัดชิดและความกว้าง
name = "กาแฟ"
print(f"[{name:10}]") # [กาแฟ ] ชิดซ้าย (ค่าเริ่มต้นของ string)
print(f"[{name:>10}]") # [ กาแฟ] ชิดขวา
print(f"[{name:^10}]") # [ กาแฟ ] กึ่งกลาง
print(f"[{name:<10}]") # [กาแฟ ] ชิดซ้าย (ระบุชัด)ตัวเลขค่าเริ่มต้นชิดขวา
print(f"[{42:6}]") # [ 42]
print(f"[{42:<6}]") # [42 ]เติมอักขระแทนช่องว่าง
ใส่อักขระก่อนเครื่องหมาย align
print(f"{7:03}") # 007 เติม 0 (เขียนย่อได้ ไม่ต้องมี >)
print(f"{7:>5}") # " 7"
print(f"{'MENU':*^20}") # ****** MENU ******* ← * เติมสองข้าง
print(f"{42:.<10}") # 42........ใช้ทำหัวข้อรายงาน
print(f"{' สรุปยอดขาย ':=^40}")
# ============== สรุปยอดขาย ===============ทศนิยม
pi = 3.14159265
print(f"{pi:.2f}") # 3.14
print(f"{pi:.4f}") # 3.1416
print(f"{pi:10.2f}") # " 3.14" ความกว้าง 10 ทศนิยม 2
print(f"{pi:.0f}") # 3ตัวคั่นหลักพัน
n = 1234567.891
print(f"{n:,}") # 1,234,567.891
print(f"{n:,.2f}") # 1,234,567.89
print(f"{n:_.2f}") # 1_234_567.89 ใช้ _ คั่น
print(f"{1234567:,}") # 1,234,567เปอร์เซ็นต์
ratio = 0.8734
print(f"{ratio:%}") # 87.340000%
print(f"{ratio:.1%}") # 87.3%
print(f"{ratio:.0%}") # 87%% คูณด้วย 100 และเติมเครื่องหมายให้อัตโนมัติ
เครื่องหมายบวก/ลบ
print(f"{5:+}") # +5
print(f"{-5:+}") # -5
print(f"{5: }") # " 5" เว้นวรรคแทนบวก (ให้เลขบวก/ลบตรงคอลัมน์)
print(f"{-5: }") # -5ใช้ตอนแสดงกำไร/ขาดทุน
for change in [1500, -320, 890, -1200]:
print(f"{change:+,} บาท")
# +1,500 บาท
# -320 บาท
# +890 บาท
# -1,200 บาทฐานตัวเลข
n = 255
print(f"{n:b}") # 11111111 ฐานสอง
print(f"{n:o}") # 377 ฐานแปด
print(f"{n:x}") # ff ฐานสิบหก ตัวเล็ก
print(f"{n:X}") # FF ฐานสิบหก ตัวใหญ่
print(f"{n:#x}") # 0xff มี prefix
print(f"{n:08b}") # 11111111 เติม 0 ให้ครบ 8 หลักวันเวลา
format spec ของ datetime ใช้รหัส strftime
from datetime import datetime
now = datetime(2026, 9, 6, 14, 30, 45)
print(f"{now:%d/%m/%Y}") # 06/09/2026
print(f"{now:%H:%M}") # 14:30
print(f"{now:%A %d %B %Y}") # Saturday 06 September 2026
print(f"{now:%Y-%m-%d %H:%M:%S}") # 2026-09-06 14:30:45ใส่ค่าใน spec เอง (nested)
ความกว้างหรือความละเอียดกำหนดจากตัวแปรได้ ด้วยปีกกาซ้อน
value = 3.14159
width = 12
precision = 3
print(f"{value:{width}.{precision}f}") # " 3.142"มีประโยชน์เวลาความกว้างคอลัมน์คำนวณจากข้อมูลจริง
products = ["กาแฟ", "ชานมเย็น", "ช็อกโกแลตร้อน"]
col = max(len(p) for p in products) + 2
for p in products:
print(f"{p:<{col}}| พร้อมขาย")debug ด้วย =
x = 42
name = "test"
print(f"{x = }") # x = 42
print(f"{name = }") # name = 'test'
print(f"{x * 2 = }") # x * 2 = 84ตัวอย่างรวม: ใบเสร็จ
items = [
("กาแฟอเมริกาโน่", 2, 45),
("เค้กช็อกโกแลต", 1, 85),
("ครัวซองต์", 3, 35),
]
WIDTH = 36
print(f"{' ใบเสร็จรับเงิน ':=^{WIDTH}}")
print(f"{'รายการ':<20}{'จำนวน':>6}{'ราคา':>10}")
print("-" * WIDTH)
total = 0
for name, qty, price in items:
subtotal = qty * price
total += subtotal
print(f"{name:<20}{qty:>6}{subtotal:>10,}")
print("-" * WIDTH)
print(f"{'รวมทั้งสิ้น':<20}{total:>16,.2f}")
print(f"{'':=^{WIDTH}}")ผลลัพธ์:
============= ใบเสร็จรับเงิน =============
รายการ จำนวน ราคา
------------------------------------
กาแฟอเมริกาโน่ 2 90
เค้กช็อกโกแลต 1 85
ครัวซองต์ 3 105
------------------------------------
รวมทั้งสิ้น 280.00
====================================เช็คความเข้าใจก่อนข้ามบท
- อ่าน format spec หลัง
:แล้วบอกได้ว่าคุมความกว้าง ทศนิยม หรือรูปแบบตัวเลขอะไร - จัดตารางข้อความและตัวเลขให้ตรงกันด้วย f-string ได้
- ลองสร้างรายงานยอดขายที่มีจำนวนเงินคั่นหลักพัน ทศนิยม 2 ตำแหน่ง และเปอร์เซ็นต์
สรุป
{value:>10}{value:^10}{value:<10}จัดชิดและกำหนดความกว้าง{n:,.2f}ตัวคั่นหลักพัน + ทศนิยม,{r:.1%}เปอร์เซ็นต์,{n:+}เครื่องหมาย{n:08b}{n:x}ฐานตัวเลข,{dt:%d/%m/%Y}วันเวลา- ปีกกาซ้อน
{v:{width}.{prec}f}ใส่ค่าจากตัวแปรใน spec ได้
บทถัดไปว่าด้วย Regular Expression การค้นหาและจับรูปแบบข้อความ