TypeScript array และ tuple



array — สองวิธีเขียน

let nums: number[] = [1, 2, 3];
let nums2: Array<number> = [1, 2, 3];    // เหมือนกัน

let names: string[] = ["อร", "บอย"];
let flags: boolean[] = [true, false, true];

let matrix: number[][] = [[1, 2], [3, 4]];   // array ของ array

let mixed: (string | number)[] = [1, "two", 3];   // union ใน array

T[] กับ Array<T> เหมือนกันทุกอย่าง — T[] นิยมกว่าสำหรับกรณีง่าย, Array<T> เมื่อ T ซับซ้อน

TS infer array ให้:

const scores = [80, 75, 90];       // number[]
const names = ["a", "b"];          // string[]
const items = [1, "two", true];    // (string | number | boolean)[]

empty array — ระวัง any[]

const list = [];                   // any[] — TS ไม่รู้ว่าจะเก็บอะไร
list.push(1);
list.push("two");                  // ไม่ error — เพราะ any[]

const list2: number[] = [];        // ✅ ประกาศ type

method ของ array มี type

const nums = [1, 2, 3, 4, 5];

const doubled = nums.map((n) => n * 2);        // number[]  — n: number infer ให้
const evens = nums.filter((n) => n % 2 === 0); // number[]
const sum = nums.reduce((acc, n) => acc + n, 0); // number
const first = nums[0];                          // number
const found = nums.find((n) => n > 3);          // number | undefined  ← find อาจไม่เจอ!

(บทที่ 28 ลงลึก array methods)

readonly array

const nums: readonly number[] = [1, 2, 3];
// หรือ  ReadonlyArray<number>

nums.push(4);        // Error: Property 'push' does not exist on type 'readonly number[]'
nums[0] = 99;        // Error: Index signature in type 'readonly number[]' only permits reading

readonly T[] — อ่านได้ (map, filter, [i], length) แต่แก้ไม่ได้ (push, pop, sort, [i] =)

ใช้กับพารามิเตอร์ที่ฟังก์ชันไม่ควรแก้:

function sum(nums: readonly number[]): number {
  // nums.sort();     // Error — ดี ป้องกันการแก้ array ของผู้เรียกโดยไม่ตั้งใจ
  return nums.reduce((a, b) => a + b, 0);
}

const arr = [3, 1, 2];
sum(arr);            // ส่ง number[] เข้า readonly number[] ได้ (แคบไปกว้าง)

tuple — array ความยาวคงที่ แต่ละตำแหน่งคนละ type

let point: [number, number] = [10, 20];
let entry: [string, number] = ["age", 25];
let rgb: [number, number, number] = [255, 128, 0];

point[0];            // number
point[2];            // Error: Tuple type '[number, number]' of length '2' has no element at index '2'

// destructure
const [x, y] = point;   // x: number, y: number

tuple แบบมีชื่อ (อ่านง่ายขึ้น)

type HttpResult = [status: number, body: string];

function fetchData(): HttpResult {
  return [200, "OK"];
}

const [status, body] = fetchData();

tuple ที่มี optional / rest

type Point2Dor3D = [number, number, z?: number];
const p1: Point2Dor3D = [1, 2];
const p2: Point2Dor3D = [1, 2, 3];

type NonEmpty = [string, ...string[]];   // อย่างน้อย 1 ตัว
const names: NonEmpty = ["อร"];
const names2: NonEmpty = ["อร", "บอย", "แก้ว"];
const empty: NonEmpty = [];              // Error: source has 0 element(s) but target requires 1

tuple ใช้เมื่อ

  • คืนหลายค่าจากฟังก์ชัน (เหมือน useState ของ React คืน [value, setter])
  • coordinate, RGB, key-value pair
  • Object.entries() คืน [string, T][]

as const — freeze เป็น readonly tuple ของ literal

const point = [10, 20];              // number[]
const point2 = [10, 20] as const;    // readonly [10, 20]  — literal + readonly!

const config = {
  host: "localhost",
  port: 8080,
} as const;
// { readonly host: "localhost"; readonly port: 8080 }

const roles = ["admin", "editor", "viewer"] as const;
// readonly ["admin", "editor", "viewer"]
type Role = typeof roles[number];    // "admin" | "editor" | "viewer"  ← เทคนิคทำ union จาก array

as const มีประโยชน์มากเมื่อทำ enum-like union (บทที่ 8) และ config object

เรื่องที่คนมักพลาด

  • const list = [] — เป็น any[]; ประกาศ : number[] หรือใส่ค่าเริ่มต้น
  • nums.find(...) แล้วใช้ต่อโดยไม่เช็ค undefined — find คืน T | undefined
  • แก้ array ที่รับเป็นพารามิเตอร์ — ใช้ readonly T[] ป้องกัน
  • สับสน [number, string] (tuple) กับ (number | string)[] (array) — tuple ความยาว/ตำแหน่งคงที่, array ไม่
  • ลืม as const เมื่ออยากได้ literal tuple — [10, 20] เป็น number[] ไม่ใช่ [10, 20]
  • push เข้า tuple — point.push(30) ผ่านตอน compile (bug ของ TS) แต่ type ยังเป็น [number, number]
  • arr[i] โดยไม่เปิด noUncheckedIndexedAccess — TS ไม่เตือนว่า arr[100] อาจ undefined (ตั้ง flag นี้ให้ปลอดภัยขึ้น)

สรุป

  • array: T[] หรือ Array<T> (เหมือนกัน); const x = [] เป็น any[] — ประกาศ type
  • readonly T[] / ReadonlyArray<T> — อ่านได้ แก้ไม่ได้; ใช้กับพารามิเตอร์
  • tuple [number, string] — ความยาว/ตำแหน่งคงที่ แต่ละ index คนละ type; มีชื่อได้ ([status: number, ...]), optional/rest ได้
  • as const → readonly tuple/object ของ literal — คู่กับ typeof arr[number] ทำ union
  • find/pop/shift คืน T | undefined — เช็คก่อนใช้

บทถัดไปว่าด้วย object type และ interface — วิธีบอก type ของ object, ? optional, readonly และ index signature